Gringstone - blog podróżny

PANAMericanA

2011-09-09T17:20:00.000+02:00

Dla lepszego nastroju w pierwszej części wpisu proponuję następujący podkład muzyczny:

Ciemnych przejść...

Późnych pór...

Brudnych ulic gdzie jest mrok...

Strzeż się tych miejsc! - śpiewał kiedyś Lech Janerka.

Terminalu autobusowego Coca-Cola...

Dzielnic 15 de Septiembre, Cristo Rey, Los Cuadros...

Dystryktu czerwonych latarni niedaleko Parku Centralnego...

Strzeż się tych miejsc! ostrzega przewodnik w części poświęconej San Jose, stolicy Kostaryki.

Każdy chciałby być Szwajcarią.

Mamy zatem Czeską Szwajcarię oraz Szwajcarie Saksońską, Frankońską, a nawet Kaszubską.

Na Bliskim Wschodzie jest, jakże by inaczej, bliskowschodnia Szwajcaria, czyli Liban.

W Azji Środkowej, uwaga, uwaga: zaskoczenie - środkowoazjatycka Szwajcaria, jak nazywa się czasami Kirgistan.

Prawdziwy helwecki urodzaj wystąpił na Czarnym Lądzie, gdzie do miana Szwajcarii afrykańskiej, według opinii rozmaitych osób i środowisk, pretendują, w całości bądź w odniesieniu do konkretnego regionu, Gwinea, Ruanda, Uganda, Mauritius i zapewne jeszcze dziesiątka innych krajów.

Ale czy każde z tych miejsc może się pochwalić zarówno znakomitymi zegarkami, jak i wyśmienitą mleczną czekoladą, górami o pokrytych śniegiem wierzchołkach i grubymi plikami pieniędzy z całego świata trzymanymi w pancernych kasach banków?

Chyba nie...

W każdym razie na pewno nie dotyczy to Kostaryki - Szwajcarii Ameryki Środkowej.

Z pewnością coś musiało być przyczyną stworzenia takiej nazwy; być może po prostu nie było w regionie lepszego kandydata, a jakaś środkowoamerykańska Szwajcaria przecież musi być, prawda?

No bo jak to tak bez własnej Szwajcarii?

A tymczasem poradnik "Polak za granicą" nic sobie z całej tej kostarykańskiej szwajcarskości nie robi i uznaje ten kraj za najniebezpieczniejszy w całej Ameryce Centralnej...

Strzeż się tych miejsc...

San Jose jest podobne do kilku innych środkowoamerykańskich stolic, w których nawet w ciągu dnia towar w sklepie otrzymamy przez otwór w zabezpieczających wnętrze kratach.

Miast, w których domy kryją się za ogrodzeniami zwieńczonymi zabezpieczeniem z drutu ostrzowego (to taki lepszy drut kolczasty, nie bez przyczyny nazywany brzytwiastym lub żyletkowym), a ulice pustoszeją wraz z ostatnimi promieniami słońca.

***

- Weźcie taksówkę. Nocą ta dzielnica jest bardzo niebezpieczna.

Okolice terminali autobusowych zazwyczaj należą do niebezpiecznych.

W San Jose dworców jest co najmniej kilka, a my musieliśmy właśnie przejść z jednego na drugi.

Ale żeby brać taksówkę na odcinku niecałych dwóch kilometrów?

Ulice nie mają nazw, lecz numery.

Skoro musimy dojść na skrzyżowanie Alei 23 i Ulicy 5 to znaczy, że trzeba pójść jeszcze 10 przecznic prosto i 6 w lewo.

Albo 4 prosto, 2 w lewo, 6 prosto i potem 4 w lewo.

Albo...

Tu wygląda nieciekawie, nie skręcajmy jeszcze...

Tam stoją jakieś podejrzane typy, idziemy dalej prosto...

Tędy jeździ trochę samochodów i są jakieś światła, można by tu skręcić...

Ciemne zaułki i ciemne typy.

Brudne chodniki i brudne interesy.

Czarne charaktery i czarny rynek.

Śmieci leżą na ulicach-ludzie leżą na ulicach-ludzie leżą w śmieciach.

Uupss!

Gruby alfons stoi przed lokalem i gada przez komórkę.

Szkarłatny neon płonie obok wejścia i wygina się w tańcu go-go.

"Unikajcie dystryktu czerwonych latarni niedaleko Parku Centralnego"

Szybko, jedną przecznicę prosto, jedną w lewo, szybko.

Run Forest, run! Go! Go-go, go-go!

Na terminalu autobusowym okazuje się, że tej nocy nic już nie jeździ w naszym kierunku.

Kolejny transport o 5 rano.

Na dworcu nie można przeczekać, najbliższy hostel znajduje się...

- Weźcie taksówkę. Nocą ta dzielnica jest bardzo niebezpieczna. Mnie samego tutaj napadnięto choć przecież długo już tu mieszkam.

Ale najbliższy hostel to nie hostel najtańszy, zatem:

7 przecznic prosto i 9 w prawo.

Albo 2 prosto, 3 w prawo, 5 prosto i 6 w prawo.

Albo...

***

Trzeba przyznać, ze atmosfera w San Jose nocą nie należy do najprzyjemniejszych.

Jedynie nieliczne deptaki w centrum miasta, patrolowane przez policję i jasno oświetlone wydają się przyjaznymi miejscami. W innych częściach miasta ciężko nawet kogoś spotkać na ulicy, a jak już się ktoś trafi, to po spojrzeniu na niego często pojawia się myśl, że już lepiej byłoby nie spotkać nikogo.

Jednak wbrew wszelkim zatrważającym statystykom, opowieściom naocznych świadków i ostrzeżeniom z przewodników bez problemów udało nam się przebyć kilkukilometrową trasę po rejonach podobno niebezpiecznych.

A rano, gdy słońce już radośnie odbijało się w metalu kolczastych drutów wieńczących ogrodzenia, wszystko wyglądało zupełnie normalnie i bezpiecznie.

Dla zmiany nastroju przed dalszą częścią wpisu proponuję wsłuchać się w śpiew i grę czarnoskórego wirtuoza banjo, wykonującego jeden z klasyków muzyki rozrywkowej na nabrzeżu w Panama City.

Pomimo licznych atrakcji jakie ma do zaoferowania turystom Kostaryka my z braku czasu spędziliśmy tylko jedną noc w stolicy kierując się od razu do Panamy.

Wieżowce Panama City o wschodzie słońca

Jakże... nie wiem jaki... musi być kraj, który nazwał swoją walutę "balboa".

Ludzie którzy nie znają się na rzeczy plotą bzdury, że to na cześć hiszpańskiego konkwistadora Vasco Núñeza de Balboa, który na terenie obecnej Panamy założył pierwszą stałą europejską kolonię w Nowym Świecie.

Ale przecież oczywiste jest, że to nie o tego Balboa chodzi...

Aby po raz ostatni przed opuszczeniem Ameryki zażyć jeszcze trochę dżungli wybraliśmy się na uznawany za najpiękniejszy w Panamie szlak górski - Sendero Los Quetzales, który wiedzie w najbliższym sąsiedztwie najwyższego szczytu tego kraju - wulkanu Baru.

Na miejscu okazało się, że szlak jest zamknięty od ponad roku z powodu osunięć ziemi po ulewnych deszczach, a jedyną możliwością na pokonanie go jest wynajęcie przewodnika.

Jak można się domyślić poszliśmy na Sendero Los Quetzales.

Jak można się domyślić bez przewodnika, oczywiście.

Ostatnie dni spędziliśmy już w Panama City, miasta leżącego już w Ameryce Południowej - granica między kontynentami przebiega umownie przez Kanał Panamski.

Już na pierwszy rzut oka może zaskoczyć panorama miasta, które liczbą drapaczy chmur ze szkła i stali może zawstydzić niejedną metropolię w USA czy Europie.

Mieszkańcy żartobliwie nazywają stolicę "Miami Południa" z tą różnicą, że tu częściej niż w Miami jest używany język angielski.

Mimo że aż 70 % mieszkańców kraju to Metysi, potomkowie rdzennych Indian i hiszpańskich konkwistadorów, na ulicach, szczególnie w stolicy, bardzo rzuca się w oczy duża różnorodność rasowa - około 14 % Panamczyków to Murzyni, których przodkowie uczestniczyli w budowie Kanału, a nawet 10 % stanowią Chińczycy, z którymi zetkniemy się głównie podczas drobnych zakupów i jedzenia posiłku w ulicznych knajpkach ("idź do Chińczyka" usłyszymy jeśli spytamy o tani bar albo sklep spożywczy).

Panamczycy mają bzika na punkcie narodowej loterii.

Zawsze oblegane przez ludzi stoiska z kuponami na ulicach stolicy spotyka się co krok

Jednak najbardziej widoczni są członkowie plemienia Kuna dumnie paradujący w swych tradycyjnych strojach i oferujący ręcznie wyszywane ozdoby, których cena sięga często nawet 100 dolarów, a w ich wykonanie trzeba włożyć czasem miesiące pracy.

Amerykańskie autobusy szkolne, które spotykamy już w Gwatemali i towarzysza nam we wszystkich krajach Ameryki Centralnej tutaj są wyjątkowo bogato zdobione, a nocami niektóre wręcz mienią się kolorami tęczy dzięki zamontowanym mrugającym światełkom.

Rastafari!

Tym co do Panamy przyciąga rzesze turystów, a przede wszystkim kilkanaście tysięcy jednostek pływających rocznie jest liczący ponad 80 kilometrów Kanał Panamski - jedno z największych, o ile nie największe przedsięwzięcie inżynieryjne w historii ludzkości.

Budowniczowie w stoczniach całego świata mają w głowie liczby 305 i 33,5 - taką maksymalną długość i szerokość w metrach mogą mieć statki, aby móc zmieścić się w każdej z trzech śluz Kanału.

Największe statki maksymalnie wykorzystują te wymiary sprawiając niemal wrażenie, jakby zaraz miały się obić o którąś ze ścian śluzy.

Najlepszy widok na Kanał i przemierzające go statki jest z punktu widokowego przy którejś ze śluz lub z okien pociągu Panama Canal Railway jadącego na długich odcinkach tylko kilka metrów od wody.

Otwierają się bramy śluzy i za chwilę singapurski Ever Divine będzie kontynuował swą podróż w stronę Pacyfiku.

Ten statek musiał zapłacić 349 tysięcy dolarów za skorzystanie ze skrótu jaki zapewnia Kanał.

Z pewnością mu się to jednak opłacało, bo droga wokół kontynentu to dodatkowe kilkanaście tysięcy kilometrów i kolejne tygodnie rejsu.

Panama była ostatnim punktem podróży.

6 tygodni to z pewnością zbyt mało, aby dokładnie zapoznać się z całą Ameryką Środkową, a do tego jeszcze z Meksykiem, który jest ponad 6 razy większy od Polski., ale wystarczająco dużo, żeby zapragnąć tu powrócić i zobaczyć te miejsca, na które za pierwszym razem nie starczyło czasu.

A na blogu przyjdzie jeszcze tylko czas na podsumowanie - wkrótce.

Wulkanizacja z guia electronica

2011-08-28T03:35:00.003+02:00

Jakże piękny musi być kraj, który swoją walutę nazwał lempir...

Lempir - to brzmi jak połączenie lamparta z wampirem.

Niestety przez Honduras tylko przemknęliśmy, a lempirów nawet nie miałem w ręce, bo za bilet autobusowy można było zapłacić amerykańskimi dolarami.

Taki sposób transportu jest powszechny w Nikaragui

Zielone banknoty, przyozdobione podobiznami prezydenta Waszyngtona i spółki, są zresztą oficjalnym środkiem płatniczym w sąsiednim Salwadorze, który kilka lat temu zrezygnował z colonów (te z kolei swą nazwę wzięły od Krzysztofa Kolumba, czyli dla miejscowych Colona).

Rio Paz, Rio Goascorán, Rio Guasaule.

Kolejne graniczne rzeki, kolejne mosty przyjaźni, przez które przejechać można jedną z dziesiątek oczekujących po obu brzegach riksz.

I najczęściej niestety także kolejne opłaty wyjazdowe i wjazdowe.

Przechodząc z Salwadoru do Gwatemali nie sposób nie poczuć różnicy podczas odprawy paszportowej.

Z jednej strony na wyjeżdżających czekają w pełni skomputeryzowane pomieszczenia, do których aż chciałoby się wetknąć przez otwór w szybie chociaż głowę, żeby powiew zimnego powietrza z klimatyzatora nieco ochłodził zlaną potem skórę.

Po drugiej stronie granicy w budynku, który przypomina bramę prowadzącą do latynoskiego targowiska, powita nas znudzony pogranicznik w rozpiętym pod szyją mundurze, a następnie zapisze ręcznie w wielkim zeszycie imię, nazwisko i numer paszportu podróżnego i wystawi kwit, potwierdzający ściągnięcie haraczu za wjazd.

Salwador jest najmniejszym z krajów Ameryki Środkowej, ale też i przodującym w rankingach ekonomicznych.

Z drugiej strony jest także w czołówce jeśli chodzi o liczbę przestępstw.

David, nasz gospodarz w stolicy kraju - San Salwadorze, polecił nam, aby po przybyciu na terminal autobusowy, od razu wziąć taksówkę do pobliskiego centrum handlowego i zaczekać na niego tam, gdyż dworzec, szczególnie wieczorową porą, jest jednym z najniebezpieczniejszych miejsc, tak dla turystów, jak i dla miejscowych.

David opowiada, że nie tylko jego znajomi, ale i on sam nie raz mieli wątpliwą przyjemność stanięcia oko w oko z uzbrojonym rabusiem.

- Potrafią do ciebie podejść w biały dzień na najbardziej zatłoczonej ulicy w centrum miasta. Jakby obecność świadków w ogóle im nie przeszkadzała - jego słowa brzmią jak scenariusz filmu sensacyjnego, ale przecież mieszkający tu ludzie są naprawdę narażeni na takie spotkania.

- To tylko chwila: nagle czujesz przyłożoną do ciała broń i wtedy lepiej żebyś oddał to, czego żądają. Dla nich nie jest problemem zastrzelić kogoś dla pieniędzy.

Cambio - wymiana waluty po korzystnym kursie przy każdym przejściu granicznym. Uwaga: w fałszywych banknotach farba rozpuszcza się podczas deszczu i powstają nieestetyczne zacieki

- Salwador to naprawdę piękny i bardzo bezpieczny kraj - z dumą i radoscią mówi mama Davida, nie przerywając zmywania naczyń.

Chłopak poszedł spotkać się ze znajomymi, a nas w tym czasie pod swoją opiekę wzięła pani Maria, niezwykle radośnie usposobiona pracownica banku w średnim wieku.

Pomiędzy tamales z rodzynkami, pupusas z serem, a tajemniczym owocem zwanym anona rozmawiamy o miejscowych potrawach, okolicznych atrakcjach oraz sytuacji w kraju i za granicą.

- Za to w Gwatemali to jest niebezpiecznie. Tam to dopiero trzeba uważać!

Typowy środkowoamerykański tłok w autobusie

Jakbym gdzieś już to słyszał...

- Naprawdę chcecie tędy iść? Uważajcie, w tamtej wiosce jest niebezpiecznie. Nie to co u nas!

Przed oczyma pojawiają się obrazy z zeszłego roku z Bliskiego Wschodu, gdzie nie raz ostrzegano nas przed czającym się kilka kilometrów dalej zagrożeniem, podczas gdy napotkani w tymże miejscu ludzie, jak zwykle przyjaźni i serdeczni, często w podobnym tonie wypowiadali się na temat mieszkańców sąsiedniej wioski, z której właśnie przychodziliśmy.

A tymczasem my bez problemów przejechaliśmy przez Gwatemalę, Salwador oraz Honduras i dostaliśmy się do Nikaragui.

Bo tak naprawdę ostrzeżenia zawarte w przewodnikach czy też tworzone przez rozmaite eM eS Zety (w tym i te, które przytaczałem w pierwszym wpisie) mogą w zupełności nie dotyczyć tego, kto zachowa podstawowe środki ostrożności i odrobinę zdrowego rozsądku.

W końcu przyszedł czas, aby niewygodne siedzenia autobusów zamienić na rozwieszony w cieniu hamak, bądź rozgrzane przez słońce skały nad brzegiem Pacyfiku.

Nica!

Po nieco męczącym etapie pokonywania kolejnych odcinków środkowoamerykańskich dróg nadeszła pora, żeby trochę zwolnić w Nikaragui.

Czas pomiędzy przechadzaniem się po, pełnych kolonialnej zabudowy, uliczkach Leon i Granady mijał nam na wylegiwaniu się na plaży i piciu agua de coco prosto z kokosa zerwanego przed chwilą z palmy.

Ale cały czas pamiętaliśmy, że mamy do wyrównania pewne porachunki jeszcze z Gwatemali.

"Wulkan to ja" mogłaby powiedzieć wyspa Ometepe.

A właściwie dwa wulkany.

Nieduża wyspa na Jeziorze Nikaragua to właściwie para wulkanicznych stożków połączonych wąskim przesmykiem.

Trzygodzinny rejs promem ze stałego lądu dał okazję aby nacieszyć się widokiem obu wierzchołków, przyozdobionych jedynie niewielkim pióropuszem chmur u szczytu i pozwolił zdecydować: jutro zdobywamy ten większy, Volcan Concpcion dumnie wznoszący się ponad 1500 metrów ponad poziom jeziora.

Liczne wypadki turystów, którzy nieprzygotowani na własną rękę podejmowali wspinaczkę sprawiły, że władze wyspy wprowadziły obowiązek wynajęcia przewodnika.

Nasz hotelik oczywiście oferował usługi przewodnickie.

Szybka kalkulacja nie pozostawiła miejsca na wątpliwości.

Za cenę, którą zażyczył sobie za zaprowadzenie nas na szczyt miejscowy przewodnik - guia, możemy kupić 17 litrów piwa Toña w pobliskim barze.

W razie wybuchu wulkanu biec w lewo!

- Amigos, nie możecie dalej iść. Gdzie jest wasz guia?

Można się było tego spodziewać.

Skoro ktoć wymaga przewodnika, to pewnie też i ktoś będzie sprawdzał czy takowy jest obecny z turystami.

- Ależ señor, to jest nasza guia... electronica!

Kolejny raz magiczne pudełeczko, zwane GPS (zrobione przez firmę Garmin), stało się gwoździem programu.

Syryjscy tajniacy uznali je za aparat fotograficzny firmy Germany.

Nikaraugański strażnik wulkanu uwierzył w opowieść o zakupionej specjalnej mapie wulkanu, a nawet sam jeszcze do tego dołożył co nieco.

- A, rozumiem. Możecie się kontaktować z przewodnikiem, który jest na dole. W takim razie możecie iść - nie zastanawiał się długo nad zmianą decyzji. - Tylko wpiszcie się tu na listę i napiszcie, że macie przewodnika elektronicznego. Wiecie, nie chcę mieć potem problemów z policją w razie, gdyby coś wam się stało.

Mimo że jeszcze rano wulkan był doskonale widoczny z dołu i niemal wolny od chmur, to z biegiem czasu i wraz z pokonywaniem kolejnych metrów przez dżunglę i geste zarośla jasne stało się, że nie mamy co liczyć na widoki ze szczytu.

Mniej więcej od połowy wysokości góry szliśmy cały czas we mgle i tylko czasem przez prześwity w chmurach mogliśmy oglądać panoramę wyspy Ometepe.

Końcowe metry były niczym kroczenie przez przedsionki piekielne.

Ostatni poważny wybuch Volcano Concepcion zdarzył się kilkadziesiąt lat temu i wciąż jest on aktywny, od czasu do czasu serwując okolicznym mieszkańcom chwile grozy.

W nozdrza uderzył zapach siarki.

Czuć było, że ziemia pod stopami jest miejscami gorąca, ale dopiero po przyłożeniu dłoni i próbie dotknięcia podłoża okazywało się jak bardzo!

Nie sposób było wytrzymać tej temperatury nawet przez sekundę!

I wreszcie szczyt.

Grań niczym w Alpach z jednej strony kończyła się osypującym zboczem, po którym przyszliśmy, a z drugiej opadała ostrą ścianą, pokrytą siarczaną glazurą, do wnętrza krateru wypełnionego teraz parą wodną, niczym ogromny kocioł czarownicy.

Aby uczcić długo wyczekiwany sukces w dziedzinie wulkanizacji, otworzyliśmy paczkę ciasteczek, które miesiąc temu dostałem od niemieckiej stewardessy w samolocie linii Condor, a które przejechały całą trasę razem ze mną w plecaku i czekały właśnie na taką okazję.

Warto było zatrzymać je do tej pory, bo w innym miejscu na pewno nie smakowałyby tak samo!

Dalsza część świętowania tego sukcesu polegała już na leżeniu w hamaku i spożywaniu części z tych 17 litrów piwa, które zaoszczędziliśmy, dzięki skorzystaniu z usług przewodnika electronico, zamiast przewodnika ludzkiego.

Wciąż jesteśmy na wyspie i korzystamy z wszelkich dostępnych tu form aktywności - kajaki, jazda konna, piwo, hamaki, rum...

Ale już jutro wracamy na stały ląd i ruszamy w stronę Kostaryki.

I na koniec tradycyjny kącik kulinarny:

Typowe śniadanie: smażone banany, jajecznica, fasola i pyszny sok Sabor de Jamaica - Smak Jamajki

Kawałki pędów juki, gotowane na parze, przybrane chicharronem - smażona świnska skóra.

No cóż... można z niej zrobić aktówkę, można uszyć wygodne buty. A można też zjeść.

A na deser zimne piwo Toña!

Guat's up?! Guatemala!

2011-08-22T11:21:00.016+02:00

Jakże piękny i kolorowy musi być kraj, który swoją walutę nazwał quetzal - na cześć niewielkiego, ale niezwykle barwnego ptaka, zamieszkującego korony drzew w gęstej dżungli.

Witamy w Gwatemali!

Jednak nie tylko przyroda potrafi zaskoczyć tu feerią barw.

To przede wszystkim miejscowa ludność, z której około 40% to indianie-Majowie, swoimi strojami powoduje, że w oczach mienią się czerwienie, żółcie i błękity, a przyjezdny sądzi, że znalazł się w jakimś rezerwacie, bądź nagle przeniósł się na karty przygodowej powieści opisującej życie tajemniczych plemion.

A przecież oni chodzą tak ubrani na co dzień!

Na ulicach, na targach, w kościołach czy podczas jazdy w starych amerykańskich autobusach szkolnych, które, pomalowane w jaskrawe barwy, w niczym nie chcą ustąpić pola w tej rywalizacji na najbardziej przyciągający wzrok element gwatemalskiego krajobrazu.

Pojazdy te przeżywają tutaj swą druga młodość.

Kiedy Amerykanie stwierdzili już, że są za stare i zbyt niebezpieczne, żeby zawozić małych mieszkańców Kaliforni albo Missouri do collegów, zostały wysłane do krajów Ameryki Środkowej, gdzie miejscowi przewoźnicy wykorzystują je do rzeczy, jakich chyba nigdy nie doświadczyły w USA.

Normą jest, że na każdej kanapie, przeznaczonej dla dwóch utuczonych na hamburgerach grubasków, ciśnie się trójka latynoskich pasażerów, przejście między siedzeniami również całe zastawione jest ludźmi, a na dachu lub na wolnej przestrzeni koło kierowcy leżą wiązki suchych liści, kartony z drobiem i kolorowe indiańskie torby, wyszywane w tradycyjne wzory, które za chwilę wylądują na kobiecej głowie, aby zostać gdzieś przeniesione z niezwykłym wyczuciem równowagi i gracją.

Właśnie te autobusy z wymalowanymi na karoserii religijnymi hasłami i kobiecymi imionami stały się naszym głównym środkiem transportu.

Ostatnie autostopowe przygody zostały za granicą Meksyku.

Ale jeszcze na terenie tego pięknego kraju daliśmy się złapać... kierowcy.

Kiedy mężczyzna w średnim wieku spytał się, czy znamy drogę do Mexico City, wydało nam się to nieco dziwne, ale odpowiedzieliśmy twierdząco, wierząc w swe umiejętności czytania mapy i obsługi GPSa.

Sytuacja zaczęła się robić jeszcze bardziej podejrzana, kiedy kierowca przed tankowaniem musiał pytać się pracownika stacji, z której strony znajduje się wlew paliwa.

Ukradł ten samochód, czy co?

Naprawdę groteskowo zrobiło się jednak, kiedy nasz szofer spytał czy liczba 57, pojawiająca się regularnie na znakach, jako oznaczenie numeru drogi krajowej, którą jechaliśmy od dłuższego czasu wskazuje na liczbę kilometrów, jakie pozostały nam do stolicy...

Wtedy upewniliśmy się, że mamy do czynienia z prostym mieszkańcem małego puebla, który potrzebował pomocy w dostaniu się do wielkiego miasta.

Z jednym z tych Meksykanów, dla których w metrze stosuje się system obrazkowego oznaczenia stacji, pozwalający korzystać z podziemnej kolejki nawet analfabetom.

W Gwatemali okazało się też, że nie najlepsi z nas wulkanizatorzy.

W całym regionie Ameryki Środkowej, z powodu położenia na styku płyt tektonicznych, trzęsienia ziemi i aktywność wulkaniczna są niemal na porządku dziennym.

Niektóre z gwatemalskich wulkanów dawno wygasły, inne są uśpione, a jeszcze inne, jak Fuego w pobliżu miasta Antigua, regularnie dają niezwykły popis swoich możliwości, co także nam pozwoliło zobaczyć pierwszy raz w życiu czerwone strumienie lawy, które spływały po stromych zboczach, aby po chwili zastygnąć i stracić rozświetlający noc blask.

Przepięknie położone jezioro Atitlan otoczone jest przez kilka wulkanów, a miejscowe agencje turystyczne oferują usługi przewodników, gotowych zaprowadzić turystów na każdy z nich.

Jednak my postanowiliśmy zdobyć górę samodzielnie.

W dodatku wybraliśmy najmniej uczęszczany z wulkanów, Tolliman, o wysokości 3160 m n.p.m.

Wokół jeziora żyją liczne grupy Majów, z których każda ma własny język, typowy strój i charakterystyczne wzornictwo.

Miejscowi mężczyźni codziennie wyruszają na zbocza wulkanu, który porośnięty jest do samego szczytu dżunglą, aby zebrać kilkudziesięciokilogramowe ładunki drewna na opał, a następnie znieść je do swojej wioski, stosując charakterystyczny sposób mocowania ciężaru na głowie specjalną przepaską.

Niestety wiedza na temat drogi na wierzchołek u wszystkich napotkanych tubylców ograniczała się do stwierdzenia todo recto - cały czas prosto.

Cóż jednak zrobić, kiedy ścieżka nagle się kończy, a zielony mur dżungli nie pozwala na więcej niż kilkadziesiąt metrów marszu.

Wielokrotnie wracaliśmy się do ostatniego rozdroża i próbowaliśmy różnych wariantów, ale za każdym razem odbijaliśmy się od ściany tropikalnego lasu, którego pokonanie było niemożliwe bez maczety.

Po kilku godzinach bezskutecznych prób uznaliśmy wyższość wulkanu w tym starciu.

W kolejnych krajach czekają jednak następne ogniste góry i z pewnością jeszcze spróbujemy wulkanizacji.

Natomiat kolejny dzień dla odmiany spędziliśmy nie w górach, lecz na wodzie, spływając kilkadziesiąt kilometrów w dół, wijącą się przez dżunglę rzeką Rio Dulce od jej ujścia do Morza Karaibskiego.

I jeszcze mały kącik kulinarny na koniec:

Do tej pory myślałem, że ten chleb z awokado to tylko licencia poetica autora tej piosenki...

A jednak nie! Pychota!

Do popicia gorące truskawkowe atole...

...a jako słoną przekąskę do piwa proponuję prażone pasikoniki.

Smacznego życzą panowie w kapeluszach!

Największe miasto świata*

2011-08-15T06:42:00.007+02:00

* A może i nie największe.
Może licząc całe obszary megalopolis wyprzedza je Tokio albo Seul.

A może gdzieś jakiś chiński gigant dawno zostawił wszystkich konkurentów w tyle i dumnie dzierzy palmę pierwszeństwa.

W każdym razie i tak codziennie przebywa tu niemal 30 milionów ludzi - mieszkańców i tych, którzy przyjeżdzają coś załatwić, kupić, sprzedać, zobaczyć.

I tak miliony codziennie tłoczą się w metrze, autobusach i taksówkach, przemierzając dziesiątki kilometrów z jednego krańca metropolii na drugi.

I w końcu i tak jest ono za duże, żeby zdołać opisać je słowami.

Zamiast tego niech wystarczy te parę zdjęć.

Po horyzont miasto. Otoczone wysokimi górami z każdej strony i przykryte grubą warstwą smogu.

Spróbować ogarnąć wzrokiem to miasto-monstrum można z wysokości 140 metrów - z platformy widokowej budynku Torre Latinoamericano.

Uliczne jedzenie - smaczne, tanie i szybkie. O ile oczywiście ktoś już odcierpiał swoje i przyzwyczaił żołądek do nowych wyzwań.

A na deser słodkie smażone banany, polane słodką czekoladą, słodką bitą smietaną i przystrojone słodką posypką

Miejscowych muzyków można spotkać nawet w sklepie z farbami

Po kanałach w dzielnicy Xochimilco pływają kolorowe łodzie...

...a mariachi zagrają każdemu jego ulubioną melodię za jedyne 100 pesos

Señor Tomas oferuje własnoręcznie rzeźbione figurki z miejscowych kamieni

Zaraz za miastem wznoszą się ruiny Teotihuacan z Piramidą Słońca - trzecią najwyzszą piramidą na świecie

Przy biegnącej wzdłuż murów katedry ulicy swoje usługi oferują wszelkiej maści fachowcy - do wynajęcia od zaraz

Czas sjesty w Mexico City...

...nawet klaun przysnął w wagonie metra

Opuszczamy miasto Meksyk, a już niedługo także i państwo Meksyk.

Za kilka dni przekroczymy granicę z Gwatemalą znów wkraczając w strefę dżungli, wilgotnego powietrza i komarów, po pobycie w centralnej części kraju na wysokości ponad 2000 metrów n.p.m.

Mexican Highway Patrol, czyli jeszcze o autostopie co nieco

2011-08-10T08:56:00.075+02:00

Podróżując po Meksyku trzeba się przyzwyczaić do widoku broni.

Na każdym kroku możemy natknąć się na jakiegoś strażnika, który stoi na straży, czy tez ochroniarza, który coś ochrania.
Dworce, sklepy, restauracje, urzędy...

I nie myślcie, że to taki typ naszego ciecia-emeryta z parkingowej budki, o nie!

Policyjne pałki i broń krótka są standardem, a w poważniejszych instytucjach (bądź też tych, które bardziej niż inne mają co chronić) nierzadko widuje się kamizelki kuloodporne, hełmy i karabiny automatyczne.

A skoro cywilne firmy prezentują się tak spektakularnie, to co dopiero meksykańska policja.

W końcu kraj ogłosił jakiś czas temu wojnę – wojnę przeciw kartelom narkotykowym.

Znany nam z policji libańskiej Dodge Charger, który odpowiednio podrasowany przypomina niemalże opancerzony transporter to podstawowy samochód policyjny.
Na drogach często widuje się tez mknące na sygnale półciężarówki z ciężkimi karabinami na dachach.

Pomimo tego meksykańscy policjanci są bardzo uprzejmi i pomocni. Zapytani o drogę zawsze wskażą kierunek, a czasem nawet i podwiozą. Bywa tez, że złapią dla nas stopa (o czym za chwilę)...

W oczekiwaniu na podwiezienie. Nasze plecaki i Matka Boska z Guadalupe gdzieś na południu Meksyku

Podróżując po Meksyku trzeba się przyzwyczaić do częstych kontroli na drodze.

Posterunki policji lub wojska zlokalizowane są na granicy stanów i w samym środku stanu.
Na wylocie z miasta i daleko poza miastem.
Na terenach przygranicznych i w interiorze.

Zawsze jednak jest to doskonała lokalizacja do łapania stopa.
Funkcjonariusze nie przeganiają w inne miejsce, a wszystkie samochody się zatrzymują lub co najmniej zwalniają.
Nie wspominając o błogim poczuciu bezpieczeństwa pod skrzydłami stróżów prawa.

Zdecydowanie ulubionym naszym środkiem transportu są pojazdy typu pick-up.

Ich kierowcy stanowią też znaczący odsetek w gronie naszych drogowych dobrodziejów.

Tutaj nikt nie obawia się, że "tych dwóch obdartusów stojących przy drodze pobrudzi tapicerkę", albo zrobi krzywdę kierowcy.

My z plecakami ładujemy się na pakę, najczęściej pełną rozmaitych butli, plandek albo jakiegoś żelastwa, a kierowca siedzi z przodu, odgrodzony szybką bądź kratką.

Wiatr we włosach (powiedzmy), piękne widoki dookoła, linie na szosie szybko znikają w oddali...

Pierwsza przejażdżka na skrzyni ładunkowej Chevroleta dostarczyła nam frajdy niczym karuzela czterolatkowi. Kierowca nie oszczędzał pojazdu i wchodził w zakręty mając 110 km/h na liczniku.

Niby to nie aż tak dużo, przecież drogi meksykańskie są bardzo dobre (a często ich zbudowanie wymagało wyrywania każdego, dosłownie KAŻDEGO, metra ziemi z rąk dżungli i zaraz za skrajem jezdni zaczyna niepodzielnie panować las!), ale czując na sobie ten pęd powietrza i mając w uszach tylko szum wszystko odbiera się ze wzmocnioną siłą.

Do tego siedząc tyłem do kierunku jazdy nie było wiadomo, czy kolejne nagłe hamowanie zakończy się jednak uderzeniem w przeszkodę, czy tylko podskokiem na jednej z niezliczonych topes (po naszemu: hopek bądź progów zwalniających).

Ale myliłby się ten, kto sądziłby, że autostopowiczów zabierają tylko pojazdy stare i brudne.

Sami jednak nieco się zdziwiliśmy obserwując zmniejszanie prędkości przez luksusowego czarnego SUV-a błyszczącego chromem felg. Dwóch Meksykanów, którzy z niego wysiedli spytali nas, czy przypadkiem nie jesteśmy terrorystami, ale to prędzej my mogliśmy miec obawy, że właśnie rozmawiamy z przedstawicielami miescowej mafii.

Za lśniącą blachą kryła się jednak bardzo miła meksykańska rodzina, w której dodatkowo niemal wszyscy, z kierowcą na czele, popijali w czasie jazdy miejscowe piwo Modelo, a przy najbliższym sklepie zatrzymali się, aby złocistego trunku nie zabrakło i dla nas.

* * *

Burza poruszała się w tę samą stronę co my.

Przejechanie każdego następnego odcinka pozwalało nam uciec ze strefy opadów, jednak już chwilę po opuszczeniu kolejnego gościnnego pojazdu i życzeniach szerokiej drogi dla kierowcy pierwsze krople spadały na nasze plecaki, by po kilku minutach zmusić nas do ukrycia bagażu i siebie samych za szczelną zasłoną foliowego płaszcza i wypatrywania z nadzieją kogoś, kto pomoże nam na dobre odskoczyć burzy.

Wszystko szło całkiem sprawnie, aż do bramki opłat kilkadziesiąt kilometrów przed miastem Morelia.

Szeroki łuk tęczy na niebie i przebłyski popołudniowego słońca wlewały w serca nadzieję, że może burza przestania w końcu podążać naszym śladem i już wkrótce złapiemy stopa do naszego dzisiejszego celu podroży.

Najlepsze miejsce do łapania było już zajęte przez czwórkę młodych Meksykanów, ale wkrótce szczęście uśmiechnęło się do nich szeroko i ktoś wziął tę ekipę do samej Guadalajary. Całą czwórkę!

Poprawiło to nasze nastroje. Skoro im się udało, to co dopiero nam, jadącym tylko we dwójkę, z aparycją cudzoziemców - co dla kierowcy może być zapowiedzią ciekawej rozmowy o dalekich krajach (o ile bariera językowa nie utnie naszej rozmowy krępującym milczeniem już po minutach).

Godziny mijały.

Deszcz niezmiennie padał.

Popołudnie zmieniło się w wieczór, który nieuchronnie zmierzał ku ciemnej nocy.

W pewnym momencie trzeba było to przyznać: ciemno, zimno, pada deszcz, machamy ręką przy drodze... w ten sposob na pewno się stąd nie wydostaniemy.

Zaczęliśmy przeczesywać okolicę i, z zapałem godnym akwizytorów Amway, wypytywać kierowców o możliwość wydostania się z tej pułapki. Bezskutecznie jednak.

- Zapytajcie pracowników sklepu na stacji. Jak skończą zmianę będą wracać do domu do Morelii. - nalewający benzynę chłopak w poplamionym kombinezonie rzucił trochę światła w sytuacji, gdy noc pożerała już ostatnie resztki jasności na zachodzie. - Albo spróbujcie złapać autobus do miasta. Co pewien czas przejeżdżają po tym wiadukcie nad bramkami opłat i posterunkiem policji autostradowej - ręką wskazywał odległy o kilkaset metrów most drogowy.

To było to. Zamiast czekać na zakończenie zmiany w sklepie pójdziemy na autobus i w Morelii coś wymyślimy, weźmiemy nocny kurs do Guadalajary albo po prostu zostaniemy tam na noc.
Byle by wydostać się stąd.
Idziemy do wiaduktu.

- Oczywiście że mogę to zrobić! Jestem przedstawicielem Mexican Highway Patrol i jednym skinięciem mojego najmniejszego palca mogę zatrzymać tutaj każdy pojazd.

Pogawędka z wąsatym policjantem powoli zaczynała być irytująca.
Staliśmy pod wiaduktem, po którym w każdej chwili mógł przejechać autobus, być może ostatni tego dnia, a policjant wypytywał nas o życie osobiste, sytuację ekonomiczną przeciętnego Polaka i wyposażenie polskiej policji (tak, wstyd było przyznać, Polonezy, Daewoo...).

Sprawy przybrały korzystniejszy obrót, gdy zaczął się dogłębniej interesować naszą sytuacją obecną.

- Za chwilę będą tędy przejeżdżać trzy autobusy: jeden czerwony i dwa żółte. Nie mają tu przystanku i nie mogą zabierać pasażerów, ale ja zatrzymam któryś z nich i poproszę kierowcę, żeby podrzucił was do Morelii.

Pierwszy przyjechał czerwony.

- Niestety nie ma już miejsc. Ale pamiętajcie: jeden czerwony i dwa żółte. Wypatrujcie ich. Musicie mieć oczy jak sokół - nie ma problemu, to dopiero pierwszy. Na pewno z kolejnym sie uda.

Przyjechał pierwszy z żółtych.

- Ach, ten mógłby was wziąć do Morelii, ale wysadziłby was poza centrum, daleko od głównego dworca i musielibyście jeszcze sporo przejść, żeby przesiąść się na pojazd do Guadalajary. Pamiętajcie: jeden czerwony i dwa żółte - oficer nie tracił rezonu.

No to pięknie. Miło się rozmawia, ale pewnie za chwilę pan policjant schowa się przed deszczem i chłodem do swojego radiowozu, a my zostaniemy tu z niczym, sokolim wzrokiem wpatrując się w pustkę i czerń i szukając w niej kolorowych autobusów.

- O, ten autobus jedzie bezpośrednio do Guadalajary. Teraz ani słowa po hiszpańsku!
Powiem kierowcy, że rozbiliście swój samochód, nie macie pieniędzy na autobus, a jutro koniecznie musicie być na lotnisku w Guadalajarze.
Policja autostradowa i kierowcy muszą współpracować - czasem my wyświadczymy przysługę im, innym razem oni nam.

Do końca nie chcieliśmy uwierzyć. Czekaliśmy tylko gdzie jest schowany jakiś haczyk, ukryta opłata lub aneks dopisany drobnym drukiem...

- Dziękujemy, dziękujemy wam Mexican Highway Patrol! - już po chwili, przechodząc obok nieco zdziwionego kierowcy, żegnaliśmy się z naszym wybawcą, dumnie stojącym na straży prawa w Meksykańskich Stanach Zjednoczonych. I nie było w tym żadnego haczyka ani nawet peso opłaty.

- Señores, Guadalajara! - kilka godzin później ze snu wybudził nas ten sam zdziwiony kierowca...

A za oknami takie widoki. Wzdłuż brzegów Zatoki Meksykańskiej

* * *

Jeśli w Polsce samochód zabiera maksymalnie 5 osób to dlatego, że takie są przepisy, taką liczbę ma zapisaną w dowodzie rejestracyjnym, tak przewidzieli to konstruktorzy i w końcu tyle osób może jechać w nim bezpiecznie.

Jeśli w Meksyku samochód zabiera maksymalnie 5 osób to dlatego, że po prostu tyle się zmieści.

Jeśli jednak z przodu zdołają usiąść trzy osoby, a kierowca, z mniejszą lub większą trudnością będzie w stanie zmieniać biegi, lub jeśli z tyłu ściśnie się w jakiś sposób czwórka albo piątka pasażerów, a ich kończyny nie będą niebezpiecznie wystawać przez okna, to samochód pojedzie i z tyloma osobami.

Nam natomiast przytrafiło się jechać taksówką w ustawieniu 3-6-0 (w ataku my i kierowca, w drugiej linii wielodzietna rodzina tubylców, a w defensywie nasze plecaki i inne bagaże zatrzaśnięte w bagażniku; bramkarza nie było).

Kto da więcej?

A ostatni autostop, który dowiózł nas niemal do miejsca, z którego teraz piszę, zakończył się propozycja noclegu ze strony kierowcy, który mieszka w Mexico City.

Z jego uprzejmości skorzystamy już niedługo.

Pozdrowienia z Lagos de Moreno i kilka ujęć mariachi z Tlaquepaque na zakończenie.

Samotny muzykant o niespotykanych możliwościach wokalnych. Chojnie wynagrodziliśmy jego talent i odwagę.

A teraz jeszcze mariachi z prawdziwego zdarzenia. W koncu Guadalajara to ich stolica!

Maldición de Montezuma

2011-08-08T17:41:00.052+02:00

Instrukcja postępowania w wypadku huraganu i powodzi. Ale czy ktos zna odpowiednią instrukcję na wypadek wystapienia tych kataklizmów w żołądku…?

Na wiele sobie pozwoliliśmy ostatnimi czasy w sferze kulinarnej.

Rozmaite tamales czy burritos, popijaliśmy sprzedawanymi na ulicy, wprost z wypełnionych lodem skrzynek, sokami z nieznanych w Polsce owoców dżungli, czasem dla lepszego smaku zmieszanych z mlekiem. Na dobitkę doszły tacos od przydrożnego sprzedawcy, który swoimi małymi tłustymi łapkami rzucał okrągłe kukurydziane placki na rozgrzany olej, nakładał na nie mięso i warzywa, a w międzyczasie robił pewnie mnóstwo innych niehigienicznych rzeczy.

Tymi samymi łapkami oczywiście.

No i dopadła nas Klątwa Montezumy…

Pastelowy spokój w Campeche

* * *

Deszcz pada bez przerwy niemal od południa. Zmusiło nas to do przejechania odcinka autobusem, bo łapanie stopa było niemożliwe przy takich strumieniach wody lejących się z nieba. Do kolejnego punktu dojechaliśmy na tyle późno, że zdecydowaliśmy się wziąć najbliższy autobus do kolejnego celu podróży – Palenque.

Pomijając deszcz, przy ograniczającej widoczność ulewie i zapadających ciemnościach żaden Meksykanin nie zatrzyma się dla nas przy drodze bez bardzo ważnego powodu. Przecież bandyci potrafią nawet udawać patrole policyjne, zatrzymując samochody pod pozorem kontroli…

Skoro więc nie da się już stąd wyjechać stopem, to przynajmniej zaoszczędzimy na noclegu i prześpimy się w nocnym autobusie, a rano pełni sił obudzimy się w Palenque i ruszymy na podbój kolejnego miasta Majów.

Następny autobus odjeżdża za 11 godzin…

W końcu przydały się karimaty. A już zastanawiałem się kiedy przyjdzie czas, aby zostawić je komuś na materiał izolacyjny. Teraz jednak dobrze sprawdzają się izolując nasze plecy od metalu siedzeń na dworcu autobusowym w Escarsega.

W telewizorze mocno podkręcony dźwięk.

Najpierw sensacja i przygoda. Terminator-Gubernator (z niedalekiej Kalifornii) pokonuje swego największego wroga, jednak na końcu tonie w płonącym zbiorniku rozgrzanego do czerwoności metalu.

Wychodzę z dworca.

Wracam: Harry Potter pakuje walizki i rusza uczyć się magii z kumplami.

Idę kupić tacos do ulicznego sprzedawcy.

Jestem z powrotem: elitarny oddział starożytnych Czarnych Skorpionów walczy ze złem. Albo i z dobrem walczy. Nie wiem, przysnąłem.

A po północy już tylko bailando na całego. Faceci stoją na plaży, śpiewają i machają rekami, a dziewczyny tańczą w bikini. El mariachi, tequila i la playa. Do tego wszystkiego sekcja dęta daje z siebie wszystko wdzierając się wszelkimi dostępnymi kanałami do naszych mózgów i skutecznie utrudniając sen.

Przed zjedzeniem tacos Maciek myje ręce antybakteryjnym żelem. Posunięcie całkiem rozsądne, ale czy zmieni to cokolwiek, skoro potrawa już na etapie przygotowywania spotkała się ze wspomnianymi małymi brudnymi łapkami?

Dopada nas mniej więcej w tym samym czasie. Szkoda ze w dworcowej toalecie nie było abonamentów albo zniżek przy zakupie większej ilości wejsc, bo moglibyśmy sporo zaoszczędzić.

Odliczamy czas do przyjazdu autobusu przekręcajac się z boku na bok na karimacie i usiłując nie słuchać dobiegającej z telewizora muzyki.

Autobus spóźnia się ponad godzinę i ostatecznie przyjeżdża po 5 rano, po 12 godzinach oczekiwania.

* * *

Od rana pada. Krople deszczu uderzają w dach z liści palmowych.

Nasza cabaña stoi nad samym strumieniem, w miejscu, które nazywa się El Panchan, w środku dżungli w otoczeniu kilkunastu podobnych chatek. Tabliczki ostrzegają, żeby trzymać swoje rzeczy pod kluczem, bo po obfitych opadach poziom wody w strumieniu może gwałtownie wzrosnąć.

Z dżungli cały czas dochodzą jakieś dziwne odgłosy. Na rozpiętej pod dachem moskitierze widać sylwetki biegających małych jaszczurek. Leżymy tu już od kilku godzin i albo śpimy, albo po prostu patrzymy się na ten siatkowy sufit.

Autobus przyjechał do Palenque w stanie Chiapas przed 9 rano, jednak zamiast wysiąść z niego wypoczęci i gotowi do eksplorowania pobliskich ruin, wytoczyliśmy się ostatkiem sił myśląc tylko o tym, żeby się jak najszybciej położyć.

Cały dzień spędzamy w naszej cabañi, będącej częścią Jungle Palace – jednego z kilku takich zbiorowisk prostych domków w El Panchan. Dopiero po kilku godzinach zbieramy nieco sił i zjadamy ryz popijany herbatą rumiankową z pobliskiego baru.

- Maldicion de Montezuma – Zemsta Montezumy – mówi napotkany w barze miejscowy artysta-grafik, jeden ze stałych mieszkańców El Panchan.

Ten dzień Montezuma zabrał nam w całości. Dopiero nazajutrz zdołaliśmy zwiedzić pałace i świątynie Palenque i już w nieco lepszym stanie ruszyć w dalsza drogę.

* * *

Gdy będziecie kupować bilety na meksykański autobus dalekobieżny pamiętajcie, że musicie koniecznie spytać się gdzie jest zlokalizowana toaleta.

I oczywiście usiąść jak najdalej od niej.

Zawsze wybieramy najtańsze autobusy. Zazwyczaj są to pojazdy z pękniętą szybą albo klekoczącym silnikiem, którymi jeżdżą niemal wyłącznie tubylcy.

Czasem słyszy się o napadach na autobusy. Ale na te najtańsze chyba nikt się nie porywa - bo co można ukraść ich pasażerom? Wyrwać staruszce kartonowe pudełko z pisklakami? Przyłożyć wąsatemu Meksykaninowi broń do głowy i zażądać oddania butli z olejem roślinnym?

Tu raczej nikt nie liczy na obfite łupy i raczej nikt nie spodziewa się obecności turystów (przynajmniej tak to sobie tłumaczymy).

Campeche

Jednak na trasie do stolicy jest taka konkurencja wśród przewoźników, a przy tym podróż może trwać niemal 12 godzin bez postoju, że w naszym całkiem niedrogim pojeździe z miasta Villahermosa toaleta jednak była.

I niestety na etapie kupowania biletów w miejscowym biurze przewoźnika, które jest małym, pachnącym kadzidełkiem pokoikiem wypełnionym zupełnie przez bagaże podróżnych oczekujących na odjazd, biurko szefa oraz otoczony płonącymi świeczkami ołtarzyk Matki Boskiej z Guadalupe, sugerując się dobrym widokiem na zaznaczony na schemacie ekran telewizora, wybraliśmy strategiczne pozycje najbliżej wychodka (który w żaden sposób zaznaczony nie był).

Nie muszę chyba dodawać, że przez całą noc była kupa zabawy...

Momentami, kiedy arktyczna klimatyzacja się wyłączała, gorące powietrze wypełniała woń jeszcze bardziej dojmująca w swej treści niż ta, która mile połechtała nasze zmysły powonienia we wspominanej przeze mnie we wcześniejszym wpisie chatce z hamakami...

* * *

Rybacy nad Zatoką Meksykańską. Złoty zegarek i gustowna czapeczka z Matka Boska z Guadalupe

Pozdrowienia przesyłam z Guadalajary.

Wracamy do zdrowia i napieramy dalej.

Jukatan

2011-07-30T19:25:00.153+02:00

Trochę postraszyłem w poprzednim wpisie. A właściwie to nie ja, a Sikorski Radosław i jego MSZ. Teraz przez najbliższy miesiąc będę zapewne udowadniać, że nie taka Ameryka straszna, jak ją w ministerstwach malują.

To może na początek takie zdjęcie z Meksykiem na pierwszym planie i z Meksykiem w tle...

Na razie powoli wydostajemy się z rejonu mocno nastawionego na turystów i tym samym turystom w miarę przyjaznego.

Jedenaście godzin w samolocie linii Condor (które z racji skąpych porcji jedzenia i konieczności płacenia za wszystko, za co się da, powinny się nazywać Sęp) minęło w towarzystwie Niemców, udających się na leniwe urlopy do Cancun - jednego z najpopularniejszych miejsc do plażowania w zachodniej hemisferze. Zdaje się, ze byliśmy na pokładzie jedynymi osobami, które miały zamiar ruszyć się trochę dalej, niż najbliższa plaża.

Nawet torby na bagaż podręczny mieliśmy profesjonalne.

Bagaż podręczny na ten krótki lot zmieścił się w stylowych reklamówkach

Wilgoć i ciepło, zgodnie z odwiecznymi prawami tropików, uderzyły w europejskie twarze po wyjściu z terminalu lotniska. Na osłodę, choć nie na ochłodę, pozostał malowniczy zachód słońca i następująca po nim świetlista fiesta błyskawic na niebie - tej nocy tropikalna burza dała o sobie znać.

Nie będę tu opisywał noclegów w hostelach w międzynarodowym towarzystwie i przejazdu autobusem, w którym klimatyzacja była tak podkręcona, że pierwszy, i na razie jedyny raz, przydała się zabrana z domu bluza polarowa, a człowiek z nadzieją patrzył za okno i zastanawiał się, czy naprawdę po opuszczeniu pojazdu będzie czekać go ponad 30 stopni C i ogromna wilgotność, które powodują, że papierowe meksykańskie pesos rozpływają się w dłoniach.

Pierwsze dni upłynęły nieco leniwie i wciąż czekaliśmy, aż wyrwiemy się z turystyczno-wypoczynkowej przeciętności.

A w międzyczasie zwiedziliśmy nadmorskie ruiny miasta Majów w Tulum, które dziś opanowane są przez iguany, które z kolei są same w sobie bardzo opanowane i niemal nie zwracają uwagi na setki mijających je codziennie ludzi.

Karaibskie wody omywają skały, na których Majowie wznieśli swoje świątynie i pałace

Na liściu przysiadła, w prawej części zdjęcia. A w tle Morze Karaibskie

Nie obyło się oczywiście bez pierwszego spotkania ze szmaragdową wodą i bielutkim piaskiem na malowniczej plaży wciśniętej między skały, które podtrzymują fundamenty niemal tysiącletnich budowli.

Wspaniałym przeżyciem i świetną odmianą od lejącego się z nieba żaru był wypad na nurkowanie (snorkeling) do dwóch spośród mnóstwa dostępnych tutaj podwodnych atrakcji.

W pierwszym z miejsc była okazja do popływania wśród rafy koralowej, opanowanej przez różnokolorowe rybki oraz do spojrzenia prosto w twarz/pysk żółwiom, u których wielkość skorupy dorównywała niekiedy wielkości torsu dorosłego człowieka.

Druga część nurkowania była jeszcze bardziej fascynująca.

Słone wody morskie zamieniliśmy na słodkie i zanurzyliśmy się w jednej z jukatańskich cenotes - zalanej krystalicznie czystą i niewiarygodnie przejrzystą wodą jaskini, pełnej wspaniałych form krasowych - stalaktytów, stalagmitów i innych, między którymi można było swobodnie kluczyć, uważając tylko, żeby podczas wynurzania się nie wbić sobie ostrza, zwisającej ze stropu skały, prosto w głowę.

Ale przyszedł czas, aby nieco wyjść poza schematy i tym samym być bliżej miejscowych ludzi, ich kultury, opowieści, codziennego życia...

Pierwszym krokiem ku temu była zmiana sposobu przemieszczania się na autostop, a tym samym próba sprawdzenia, czy prawdziwa jest opinia powtarzana na zagranicznych forach podróżniczych:

- Is hitchhiking safe in Mexico?

- Nothing is safe in Mexico...

I w tym momencie myślę, że oczywiste jest, iż muszę zaprzeczyć tej opinii, podobnie jak będę pewnie zaprzeczał innym, cytowanym ostatnio.

Jak na razie jest to bardzo efektywny i bezpieczny sposób poruszania się po Jukatanie, który niesie przy tym typowe dla takich podróży korzyści - oszczędność kosztów i możliwość niezwykle ciekawych spotkań.

I tak jeden z odcinków przejechaliśmy z miejscowym przewodnikiem, który wiózł ze sobą parę niemal bezwłosych psów niezwykle rzadkiej, typowej dla Meksyku rasy - xoloitzcuintle, które przez Majów uważane były za święte, a dziś ich dotyk ma ponoć właściwości lecznicze.

Czasem rozmowy z kierowcami można było swobodnie toczyć po angielsku. Czasem konieczne było gimnastykowanie się z naszym szczątkowym hiszpańskim.

Ale myli sie ten, kto uważa, że w Meksyku znajomość języka hiszpańskiego pozwoli się dogadać w każdej sytuacji.

Czasami konieczna okazuję się znajomość języków rdzennych Indian.

- Buenas tardes señora. Czy możemy rozbić hamak u pani w ogrodzie?

Kobieta w białej, ozdabianej kwiecistymi wzorami, koszuli chyba nie zrozumiała pytania. Mimo wszystko coś jednak odpowiedziała. Odpowiedzi jednak zupełnie nie zrozumieliśmy my.

Byliśmy w wiosce Coba, w której znajdują się, zanurzone w morzu dżungli ruiny miasta Majów, a wśród nich najwyższa piramida na Jukatanie, dostępna do wejścia dla turystów, a licząca 42 metry.

Coba. 42 metry n.p.dż. (nad poziomem dżungli)

Tam jednak mieliśmy udać się dopiero następnego dnia z samego rana, a poprzedzająca noc planowaliśmy przespać w naszych hamakach. Szybko porzuciliśmy plany rozpięcia ich w dżungli, gdyż bez maczety trudno było się zagłębić w tę tropikalną gęstwinę dalej, niż 30 centymetrów.

A nawet na tych 30 centymetrach można było natknąć się na zwierzę lub roślinę, które z lubością pozbawiłyby nas życia, zdrowia lub co najmniej przyjemności z dalszej podróży.

Postanowiliśmy więc wykorzystać działający na Bliskim Wschodzie sposób i spytać o możliwość przenocowania u miejscowych.

I tak krążąc po wiosce doszliśmy do ostatniego domku przed ścianą lasu.

- My jesteśmy puro Maya - czyści Majowie.

Dopiero pomoc zawołanego szwagra, który oprócz języka Majów władał także hiszpańskim, a nawet znał kilka słów po angielsku pozwoliła nam dojść do porozumienia w sprawie noclegu.

Chata była brudna, śmierdząca, pełna komarów, a właściciel zaznaczył, że miejscowi czasami przychodzą tu załatwiać swoje potrzeby, te grubsze i te mniej poważne.

Ale nam takie miejsce wystarczało - najważniejsze, że dało się rozpiąć hamaki.

Aby nieco poprawić estetykę miejsca, pani Indianka przysypała kilka z leżących pod ścianą grubszych potrzeb piaskiem. Estetyka wzrosła, zapach niestety pozostał.

Zanim jednak mogliśmy się oddać w objęcia Morfeusza, lub jego sennego odpowiednika z panteonu Majów, musieliśmy spędzić trochę czasu z dziećmi naszej gospodyni.

Wśród zaproponowanych przez nie atrakcji był mecz piłki nożnej na drodze, zwierzątko na sznurku oraz krótki wykład na temat otaczających nas roślin jadalnych i niejadalnych.

Następny dzień wypełniły kolejne odcinki autostopowe i zwiedzanie kolejnych ruin z czasów Chichen Itza.
O ile w zagubionym w bezkresnej dżungli Coba można było poczuć się niczym Indiana Jones, poszukujący Zaginionej Arki, albo czegoś jeszcze bardziej odjechanego i trudnego do odnalezienia, to Chichen Itza, które dziennie potrafi odwiedzić nawet 20 tysięcy turystów, mogło przywodzić na myśl tematyczny park rozrywki skrzyżowany z cepelią. Mimo wszystko piramidy z białego kamienia robiły duże wrażenie.

U nas tymczasem klimat nieco się zmienił. Niestety nie w sensie pogodowym, a bardziej kulturowo-architektonicznym.

Porzuciliśmy na chwilę tysiącletnie budowle cywilizacji prekolumbijskich i zwiedzamy typowe miasta kolonialne Jukatanu.

Trochę zwlekałem z tym wpisem, ale czekałem, aż porzucimy utarte szlaki, środki transportu i miejsca noclegu i nazbiera się więcej przeżyć.
Postaram się teraz pisać nieco częściej.

A tymczasem pozdrawiam z Campeche.

Przed chwilą nad miastem przeszła potężna ulewa. ULEWA!
Taka tropikalna z błyskami, grzmotami i strumieniami wody zmywającymi ulice.
W uroczej kafejce internetowej, z której właśnie piszę, dwa razy wysiadał prąd i monitor pokrywał się smutną czernią.

Kierunek: Ameryka!

2011-07-26T04:24:00.002+02:00

Jak donosi nasz MSZ w poradniku "Polak za granicą" w Meksyku najczęstszym rezultatem porwań „ekspresowych” jest doprowadzenie do opróżnienia konta bankowego, kradzież kart płatniczych i innych wartościowych rzeczy, które cudzoziemiec ma przy sobie, a w porwaniach mogą brać udział osoby podające się za funkcjonariuszy policji, w Gwatemali ostrzega się przed podróżowaniem, zwłaszcza nocą, mało uczęszczanymi drogami, samotnymi spacerami po zapadnięciu zmroku, w Salwadorze działają bezwzględne gangi młodzieżowe tzw. Maras, a na porządku dziennym są napady rabunkowe z bronią w ręku, natomiast w Kostaryce, to już w ogóle jest rozrywkowo, bo zagrożenie dla turystów jest największe spośród całego regionu Ameryki Środkowej i stosunkowo liczne są gangi młodocianych przestępców, związanych z rynkiem narkotyków i prostytucji.

Zapewne rzeczywistość oglądana z perspektywy "tam" wygląda znacznie lepiej, niż obserwowana z "tu", przed komputerem, kilka tysięcy kilometrów dalej. Ale żeby się o tym przekonać trzeba na ziemiach owego "tam" postawić stopę.

Albo przynajmniej zdać się na wiarygodną relację kogoś, kto zrobi to za nas i dla nas.

Za kilkanaście godzin, jakie mi jeszcze zostało z tej dziwacznej doby, rozdętej o siedem godzin różnicy czasu między Polską a Meksykiem, w zmęczoną długim lotem twarz uderzy żar lejący się z nieba i odbijany od betonowej płyty lotniska, a w nozdrza wedrze się wilgotne, lepkie i gęste powietrze Półwyspu Jukatan. Witamy nad Morzem Karaibskim.

A to będzie dopiero początek.

Koniec czeka zaś w Panamie, za niecałe 40 dni.

Natomiast to, co będzie miało miejsce w środku, na przestrzeni paru tysięcy kilometrów, stanowić będzie treść tego bloga.

* * * *

Nieco krócej niż w zeszły roku; może w nieco innej formie; a być może wspomniane gangi rozgniewanych młodocianych zupełnie uniemożliwią wieczorne przesiadywanie w kafejkach internetowych, walkę ze szczerbatą klawiaturą, ponaddźwiękowo wolnym łączem internetowym i ogólnym zmęczeniem materiału, którą tak polubiłem w Syrii i Libanie, i z bloga pozostanie jedynie marny ogryzek kilku lakonicznych wpisów.

W każdym razie będę próbował - dla Was i dla siebie - pisać, pokazywać zdjęcia, dzielić się, zaciekawiać.

Zapraszam. Zachęcam. Pozdrawiam.

Właściwie to pozdrawiamy razem z Maćkiem.

A zachęcam do czytania, ale także i komentowania.

Adios!

Epilog. Podsumowanie

2010-09-28T16:19:00.016+02:00

Dokładny przebieg trasy:

(źródło - ślady GPS, podkład - Google Earth):

Mijają już dwa tygodnie od powrotu do domu.
Czasu aż nadto, żeby z powrotem przywyknąć do własnego łóżka, domowego jedzenia oraz do myśli, że zaraz po przebudzeniu nie czeka mnie całodzienny marsz w palącym słońcu.
Zwłaszcza, że deszczowa pogoda pierwszych dni jesieni dosyć drastycznie próbuje wymazać wszelkie wspomnienia o bliskowschodnich upałach.

Przyszedł czas na ostatni, podsumowujący wpis z tej wyprawy.
Nie będę się tu jednak skupiał na snuciu opowiadań - na to czas i miejsce przyjdzie w powyjazdowych reportażach (o których ukazaniu się także poinformuję na tej stronie), a krótko przedstawię trochę informacji, jak zwykle w towarzystwie kilku zdjęć - takich, które podczas drogi nie zwróciły na siebie mojej uwagi na tyle, żeby je tu zamieścić, albo uznałem, że potrzebują jeszcze obróbki przed publikacją.

sprzedawczyni pamiątek, Stambuł

Gwoli ścisłości dodam jeszcze, że skoro to piszę, to oczywiście szczęśliwie dolecieliśmy do Berlina, gdzie głównym punktem programu było zrobienie sobie zdjęcia w krótkich spodenkach i koszulce na tle Bramy Brandenburskiej i grupy zmarzniętych Japończyków w płaszczach przeciwdeszczowych (że też nie pomyślałem o wzięciu ze sobą takiego płaszcza...), a stamtąd autostopem dojechaliśmy do Wrocławia - co prawda każdy na własną rękę i zupełnie różnymi drogami, ale najważniejsze, że do celu.

Na wylocie

skok do Złotego Rogu, Stambuł

Jednak na lotnisku w Tel Avivie nie obyło się bez problemów, a jakże!

O ile pobyt na Terytoriach Palestyńskich nie zostawił śladu w paszporcie, to wizyty w pozostałych krajach arabskich na trwałe wpisały się na karty naszego dokumentu podróżnego (szczególnie Syryjczycy zużyli sporo tuszu na te wszystkie pieczątki, mające wyjaśniać nasz niezwykły sposób przekroczenia granicy).

w Pałacu Topkapi, Stambuł

Dodatkowo nasz wygląd kloszardów (no, może ładniej brzmi: włóczęgów) sprawił, że zupełnie nie byliśmy podobni do swoich zdjęć w paszporcie (przy czym Maciek bardziej, bo jeszcze został poproszony o złożenie podpisu do porównania z tym z dokumentu).

Powyższe niesprzyjające okoliczności spowodowały, że w sześciostopniowej skali, wskazującej na potencjalne niebezpieczeństwo ze strony pasażera, zostaliśmy zakwalifikowani, jako "szóstki"...
Nie muszę chyba dodawać, że Lotnisko imienia Ben Guriona, to nie Szkoła Podstawowa imienia Ben Guriona, więc "szóstka" cieszy tu najmniej...

Mimo wszystko, kiedy na nasze plecaki i na nas samych przyklejono specjalne naklejki z kodem kreskowym i wspomnianą cyferką, dobry humor nas nie opuszczał, choć byliśmy przygotowani na długa kontrolę.

No i rzeczywiście była długa i dokładna.

Około godziny trwało sprawdzenie każdej (KAŻDEJ!) części naszego bagażu, potarcie specjalnym przyrządem do wykrywania materiałów wybuchowych, kontrola osobista w oddzielnym pomieszczeniu, różne pytania...

podobizna prezydenta Bashara przy drodze do Damaszku

Trochę popłochu powstało, gdy z mojego plecaka wyjęto książeczkę z dużym napisem LIBAN.
Kontrolująca bagaż funkcjonariuszka niezwykle poważnie spytała, kto mi to dał, a ja, zgodnie z prawdą, odpowiedziałem, że dostałem to od pani w informacji turystycznej.
Chwilę potem folder zachwalający atrakcje Libanu został dokładnie sprawdzony pod kątem obecności śladów materiałów wybuchowych.

Ostatecznie wyszliśmy z całej procedury obronną ręką i pozwolono nam lecieć, jednak zarekwirowano mi butelkę na paliwo (pustą!) i część palnika, na których były chyba jakieś ślady benzyny.
Jakoś przełknąłbym te stratę, gdyby Żydzi wykazali się konsekwencją, ale gdy spostrzegłem, że przez kontrolę bez podejrzeń przeszła plastikowa butelka po napoju, do której wcześniej przelałem pozostałą mi benzynę, poczułem się podobnie, jak wtedy, gdy zobaczyłem, że inną część mojego ekwipunku przywłaszczyli sobie funkcjonariusze syryjscy.

Generał Jurek, w drodze do Iskendurun, Turcja

Na pocieszenie pozwolono nam potem stanąć w kolejce do check-in przy stanowisku, nad którym duży napis głosił "Dla posiadaczy srebrnej i złoty karty".
Razem z nami czekało tam kilku podobnych nam VIP`ów, którzy niedawno także zostali dokładnie przemaglowani przez izraelskie służby.

Podsumowanie

W pierwszej części przedstawię nieco danych liczbowych.
Postaram się tutaj odpowiedzieć na pytania typu "ile kilometrów zrobiliście?", "ile godzin dziennie szliście?", czy też "na jaką największą wysokość się wdrapaliście?".

Druga część poświęcona będzie sprzętowi.
Sam jestem trochę "sprzęciarzem" i lubię patrzeć, co kto ma w swoim ekwipunku.
Spis użytego ekwipunku może być przydatny osobom, planującym podobne przedsięwzięcie.
Pozostali mogą śmiało opuścić ten fragment i przejść do zakończenia.

sprzedawca cytrusów, Jerycho

Część pierwsza - statystyki

daleko...

- 1302 kilometry
pieszo z Tarsu do Jerozolimy,
całość dystansu pokonana z pełnym bagażem, niewliczane dystanse podczas zwiedzania "na lekko";
(źródło: odbiornik GPS, możliwy błąd w granicach kilku km)

- 1950 kilometrów
autostopem z Wrocławia (Bielany Wrocławskie) do Stambułu (zachodnie przedmieścia);
(źródło: wyliczenia z Google Maps)

- 6 krajów podczas marszu
(wliczając Autonomię Palestyńską, jako "kraj", bez wdawania się w dyskusje nt. jej państwowości)

- 8 krajów podczas jazdy autostopem
(wliczając Polskę i Niemcy w drodze powrotnej)

- w sumie 13 odwiedzonych krajów podczas wyprawy
z czego w 10 pobyt w stolicy

łojeju...! turecki góral aż złapał się za głowę

długo...

- czas marszu: 262 godziny 10 minut
(źródło: odbiornik GPS)

- 41 dni marszu
(niewliczane dni odpoczynku)

- 51 dni od wyjścia z Tarsu do osiągnięcia celu

- 67 dni całej wyprawy

szybko...

- średnia prędkość marszu: 4,84 km/h

- średnia odległość dzienna: 31,77 km

- maksymalna odległość dzienna: 56,13 km
(2.08.2010 Latakia - okolice Baniyas, źródło: odbiornik GPS)

- minimalna odległość dzienna: 6,20 km
(30.08.2010 Kafarnaum - Tabgha, przez Górę Błogosławieństw, źródło: odbiornik GPS)

w drodze na Górę Tabor, w tle Jezioro Galilejskie

wysoko...

- największa wysokość bezwzględna podczas marszu: 1847 m n.p.m.
(góry Liban, przełęcz na drodze Samaniyah - Kefraya, źródło: odbiornik GPS )

- najmniejsza wysokość bezwzględna podczas marszu: 279 m p.p.m.
(źródło: odbiornik GPS, jordańsko - izraelskie przejście graniczne Jordan River Crossing, źródło: odbiornik GPS)

- najmniejsza wysokość bezwzględna podczas wyprawy: 418 m p.p.m.
(Morze Martwe - najniższy punkt na Ziemi)

Kuukaa-Kuulaa, gdzieś w Libanie

gorąco...

Temperatury nie kontrolowałem cały czas, więc możliwe (i całkiem prawdopodobne) jest, że zdarzały się wartości większe od podanych.

- najwyższa zanotowana temperatura powietrza: 42 stopnie C
(źródło: bezrtęciowy termometr zaokienny, jordańsko - izraelskie przejście graniczne Jordan River Crossing)
w słońcu temperatura wielokrotnie dochodziła do 60 stopni C

- najniższa zanotowana temperatura powietrza: 16 stopni C
(źródło: bezrtęciowy termometr zaokienny, nad ranem na dachu w Ein Yabrud, Zachodni Brzeg Jordanu)

sprzedawca kawy, Damaszek

Część druga - sprzęt

Oto spis sprzętu używanego przeze mnie (czego innego używał Maciek, a część z wymienionych rzeczy używaliśmy wspólnie).
Jest to dosyć minimalistyczny zestaw wypracowany podczas wcześniejszych wypraw i uzupełniany oraz modyfikowany wraz z każdą kolejną.

Gdyby ktoś trafił na tę stronę i miał dokładniejsze pytanie nt. użytkowania danej części ekwipunku, szczególnie w tego typu przedsięwzięciach - chętnie odpowiem!

- buty Boreal Kendo
lekkie półbuty, bardzo dobre na gorące dni, okazały się jednak za delikatne na taki dystans - rozkleiła się podeszwa i gumowy otok na czubku i poszły do reklamacji;

- klapki-japonki z Biedronki
za 10 zł., używane na noclegach oraz podczas zwiedzania; rozwaliły się, zreperowałem je sznurkiem, dotrwały do końca, po czym skończyły w koszu;

- skarpetki Skalnik Trekking Light/Travel, 3 pary
wcześniej sprawdzone na innych wyjazdach, używałem tylko dwóch par, jedne pożyczyłem Maćkowi;

- spodnie Milo Trip
z odpinanymi nogawkami, szybkoschnące, w użyciu kolejny sezon, poza odbarwieniami od UV żadnych uszkodzeń;

- bokserki termoaktywne, 2 sztuki
jedne Hannah, drugie Fjord Nansen - nieco wygodniejszy krój mają te pierwsze;

- koszulki termoaktywne, 2 sztuki
Berghaus Active SS Crew oraz Brubeck SS00880, obie bardzo dobre, Berghaus wydaje się trochę delikatny, materiał zmechacił się od plecaka już po pierwszym użyciu, ale żadnych uszkodzeń nie było;

- koszula z lumpeksu
pomysł Maćka, jedyne ubranie z długim rękawem; pozwala lepiej wtopić się w arabski tłum, niż markowy polar, choć na wrześniowe noce bywała trochę za cienka;

- kapelusz Bonnie Hat (US Army) z osłoną na kark
beżowy - bez żadnego kamuflażu, który może budzić niepotrzebne zainteresowanie;

- chusta buff
wielofunkcyjna - do ocierania potu, jako czapka i jeszcze mnóstwo innych zastosowań;

- śpiwór Salewa Microtech 600
lekki i malutki (600 g), mimo wszystko za ciężki, żeby go nieść, skoro i tak było za gorąco na stosowanie śpiwora - odesłany w paczce z Turcji; czasem przydałby się jednak bawełniany śpiworek uszyty np. z prześcieradła - trochę osłony termicznej w zimne noce, ochrona przed komarami i większy komfort podczas spania w brudnych miejscach;

- namiot Fjord Nansen Muwang II
2-osobowy, 2,3 kg, także sprawdził się wcześniej; użycie lżejszej płachty biwakowej (plandeki/celty) odpadało ze względu na występowanie niebezpiecznych zwierzątek;

- plecak Skalnik Trekker 40
twarda sztuka! właściwie produkt Wisportu, z Cordury, używany z powodzeniem wiele lat, na długich wyprawach i wysoko w górach, niemal bez szwanku, wielkość w sam raz - duże możliwości pakowania daje komin i liczne troki;

- karimata
powleczona folią aluminiową, bardzo lekka i cienka - wygodniejsza w noszeniu, mniej wygodna w spaniu;

- kije trekkingowe Kohla Alpen Absorber
kilka lat w użyciu, chyba ok. 4000 km przebiegu; dotąd bez zarzutu, dwa razy wygiąłem dolny segment, ale z własnej winy, segmenty te wymieniłem przed wakacjami; teraz w tajemniczy sposób zgubiły groty, jeden w Turcji, drugi już w Palestynie, musiałem je zastąpić prowizoryczna konstrukcją z gumowej rurki i stalowego pierścienia;

- palnik Primus Multifuel+butelka na paliwo
system wielopaliwowy, ja używałem benzyny oczyszczonej; wytrzymały, dosyć ciężki, ale daje pewność, że prawie wszędzie dostanie się do niego paliwo; Żydzi na lotnisko skonfiskowali mi butelkę na paliwo z pompką paliwową, które wcześniej przewoziłem już bez problemów w samolocie (no ale nie z izraelskiego lotniska);

- garnek 1 litr z pokrywką i pokrowcem, kubek stalowy 0,4 l, Spork (plastikowy niezbędnik), krzesiwo, zapalniczka, zapałki;

- stabilizator stawu kolanowego Oppo 1021, 2 sztuki
rzadko używany, pomimo zapewnień producenta tkanina nie oddychała (a przynajmniej nie w takich warunkach) i po kilku godzinach robiły się odparzenia; ukradzione przez syryjskich policjantów - może generał ma problemy z kolanami...?

- panel słoneczny Sunlinq 12W
bateria słoneczna mocowana do plecaka służąca do ładowania akumulatorków AA za pośrednictwem ładowarki, użyta tylko kilkukrotnie, nie do końca kompatybilna z ładowarką;

-ładowarka Fujicell HC1900F + akumulatorki Sanyo 2700mAH, Sanyo Eneloop 2100mAH
szybka ładowarka, gniazdo do zapalniczki samochodowej, jednak we współpracy z panelem słonecznym przerywała;

- odbiornik GPS Garmin Oregon 450 + pokrowiec + karta microSD 2GB
pierwsza przygoda z GPS, z odbiornika jestem zadowolony; dotykowy, możliwość pracy na zdjęciach satelitarnych - przydatne w regionach, gdzie nie ma dobrych map (jak na Bliskim Wschodzie), parę razy nas ratował, a zawsze dawał pewność, co do trasy i możliwość robienia statystyk odległości/prędkości; korzystałem z przygotowanych wcześniej w domu w Google Earth ścieżek;

- aparat Pentax K-x + DAL 18-55mm + filtr Hoya UV(C) HMC
mikro statyw, karty pamięci SDHC Kingston, czytnik kart Siyoteam
zestaw oczywiście niezbyt rozbudowany i profesjonalny, ale z lustrzankami dopiero zaczynam;

- torba na aparat Vanguard Oregon 14Z
długo szukałem i ta przypadła mi do gustu - wytrzymała, wygodna, z odpowiednią liczbą kieszonek, ale w miarę zwarta;

- czołówka Petzl Mio XP Belt
szybko odmówiła współpracy i w rezultacie zostaliśmy bez latarki, to już drugi egzemplarz, który mi się psuje - po niecałym roku użytkowania, poprzednio dostałem nowy po reklamacji; nie świadczy to dobrze o niezawodnym Petzlu...

-okulary słoneczne nakładane na korekcyjne - Decathlon (ukradzione przez syryjskich policjantów), linka kevlarowa, scyzoryk Victorinox Soldier 0.8610.26, folia NRC, futerał na okulary, notatnik, długopis, ołówek, igła i nitka, taśma klejąca, torebka na dokumenty Outwell;

- apteczka (głównie opatrunki, leki przeciwbólowe i przeciwbiegunkowe, wszelkiego rodzaju krople), multiwitamina i elektorlity (Litorsal) w tabletkach, kosmetyczka (szczoteczka i pasta do zębów, mydło, lusterko, ręcznik - ścierka do podłogi z mikrofibry, papier toaletowy, chusteczki higieniczne), chusteczki nawilżane dla niemowląt;

- przewodnik Bezdroża: Turcja, przewodnik Lonely Planet: Syria&Lebanon, przewodnik Pascal: Izrael, mapy Reise Know-How: Turkey West/South 1:700 000 oraz Syria,Lebanon, 1:600 000 mapa Freytag & Berndt: Israel, Palestine, Holy Land 1:150 000;

herbatka i miejsce w cieniu - codzienność tureckiego emeryta

Na koniec...

...chciałbym bardzo podziękować wszystkim czytającym moją relację, szczególnie tym, którzy zostawiali po sobie ślad w komentarzach - czasem, kiedy brakowało trochę sił i chęci do pisania, a słowa nie chciały się składać w zdania, myśl o tym, że tyle osób czeka na kolejny wpis dopingowała mnie spędzania długich godzin nad notatnikiem, a potem w kafejkach internetowych.

Blog przechodzi w stan uśpienia - nie jest jego rolą opisywanie mojego codziennego życia, ale i nie było nią tylko i wyłącznie opisanie pielgrzymki z Tarsu do Jerozolimy - na pewno znajdą się tu relacje z kolejnych moich wypraw.

A jeśli ukażą się moje reportaże lub będę miał przyjemność przeprowadzenia jakiejś prelekcji ze zdjęciami dla szerszego grona, to też się tym tutaj pochwalę!

Ma'a salama!
Szalom!

Do zobaczenia/przeczytania!

wędkarze w Bejrucie

PS
Pamiętacie jak w relacji ze Stambułu zachwycałem się grającymi na ulicy muzykami?
Wtedy mogłem zamieścić tylko zdjęcia.
Teraz zapraszam do wysłuchania!

Light in Babylon Project - Istanbul

Jerozolima - ירושלים - القدس. W stronę domu

2010-09-12T20:28:00.003+02:00

Jerozolima - Miasto Święte dla chrześcijan, żydów i muzułmanów, w którym ludzie różnych wyznań obok siebie mieszkają, pracują i modlą się.

Odczuliśmy to szczególnie właśnie w tym czasie, kiedy to tego samego dnia przypadło żydowskie święto Nowego Roku oraz zakończenie muzułmańskiego ramadanu - miesiąca postu i modlitwy.

Odczuwaliśmy to przez cały tydzień - wystarczyło wyglądnąć przez okno Nowego Domu Polskiego wychodzące na ulice Mea Szearim, dzielnicy, w której żyją żydowscy ortodoksi, i wsłuchać się w ich świąteczne śpiewy i w okrzyki bawiących się na zaśmieconych ulicach nieprzebranych gromadek dzieci.

I wreszcie odczuliśmy to podczas nocy spędzonej w zamknięciu w Bazylice Bożego Grobu, pośród śpiewów i modlitw mnichów z różnych chrześcijańskich wspólnot.

Stare Miasto w Jerozolimie, na pierwszym planie Bazylika Bożego Grobu i Meczet Omara:

Ściana Płaczu w wigilię święta Rosz Haszana- żydowskiego nowego roku 5771:

Cmentarz żydowski na zboczach Góry Oliwnej:

Kopuła na Skale:

Syn imama:

Plastikowe pistolety i karabiny to ulubiona zabawka arabskich dzieci:

Suq - targowe uliczki w dzielnicy muzułmańskiej:

Widok z kościoła Dominus Flevit - Pan Zapłakał, na Górze Oliwnej:

W Bazylice Grobu Pańskiego:

Jaka to przewrotność historii...

Żydzi, którzy na własnej skórze poznali od wewnątrz mury getta i ogrodzenia pod wysokim napięciem w obozach koncentracyjnych, teraz sami stawiają mur, zwany przez nich "barierą bezpieczeństwa", otaczający Terytoria Palestyńskie, ale też zagarniający na korzyść Izraela ziemie przyznane Palestyńczykom umowami międzynarodowymi.

Szary od strony izraelskiej, kwitnie kolorowymi graffiti od strony Zachodniego Brzegu.

Izraelski mur w Betlejem:

Ostatni dzień na Bliskim Wschodzie.

Odwiedziliśmy Jerycho, będące niczym oaza na Pustyni Judzkiej, a następnie udaliśmy się nad Morze Martwe - tam człowiek naprawdę bez żadnego wysiłku unosi się na powierzchni gorącej i niemal czarnej od błota wody!

A jeśli chodzi o błoto...

Podobno okłady i maseczki z niego działają zdrowotnie i upiększająco - też spróbowałem!

Za chwilę wychodzimy na busa i jedziemy na lotnisko Ben Guriona w Tel Avivie.

Oczywiście spodziewamy się tam szczegółowej kontroli i pytań o Syrię, Liban, Palestynę...

O 3:50 mamy samolot do Berlina, a stamtąd to już tylko kawałeczek do domu.

U celu!

2010-09-07T21:51:00.010+02:00

Dzisiaj o godzinie 15:15 czasu miejscowego przekroczyliśmy próg Bazyliki Bożego Grobu w Jerozolimie i tym samym 51 dni od wyjścia z Tarsu, po przejściu 1340 kilometrów, doszliśmy do celu naszej pielgrzymki.

Przez najbliższe kilka dni będziemy odpoczywać w Jerozolimie i zwiedzać miasto.
Planujemy też zobaczyć Morze Martwe i odwiedzić Betlejem.
Ale już nie na piechotę.

Bank Zachodni - West Bank. From Palestine with love.

2010-09-06T20:12:00.018+02:00

Planując wyprawę w domu nawet nie pomyślałem, że moglibyśmy chodzić po zmroku po ulicach miast na Zachodnim Brzegu Jordanu.
Nawet po spędzeniu miesiąca w rożnych krajach świata arabskiego wciąż nieco obawiałem się odcinka na terenie Autonomii Palestyńskiej.

Takie nazwy jak Ramallah czy Nablus dobrze znałem z doniesień medialnych i kojarzyłem raczej jednoznacznie...

Nigdzie jednak nie widzieliśmy barykad z płonących opon czy palenia izraelskich flag.
Po ulicach nie biegali zawinięci w arafatki Palestyńczycy, wymachujący bronią i nikt też nie chciał nas porwać jako zakładników.

Zamiast tego szliśmy przez całkiem normalny kraj, podobny do innych państw arabskich (choć na pewno wyraźnie biedniejszy od Libanu czy Jordanii), mający własną armię i służby mundurowe i zamieszkany przez gościnnych i życzliwych ludzi.

Nawet kamieniami rzucano w nas tylko jeden raz - swoich sił w miotaniu pocisków próbowały dwie dziewczynki.
Na szczęście były małe - i dziewczynki, i kamienie.
No, może kamienie były, powiedzmy, średnie - wielkości połowy pięści, ale młodym Palestynkom nie starczyło sił, żeby do nas dorzucić.

Nie jest trudno wjechać z Izraela na Zachodni Brzeg Jordanu.
To podczas wyjeżdżania stamtąd można się spodziewać szczegółowych kontroli na checkpoincie i przeszukań bagażu, ale przy wjeździe najczęściej nie trzeba pokazywać żadnych dokumentów, ani nawet zatrzymywać się do kontroli.

Nie jest trudno wjechać z Izraela na Zachodni Brzeg Jordanu, o ile Izraelczycy nie zamkną przejścia.
Niektóre przejścia pracują całą dobę, ale większość ma ustalone godziny otwarcia.
Przy czym "ustalone" oznacza, że zawsze można ustalić skrócenie czasu pracy (a gdy sytuacja robi się gorąca można w ogóle je zamknąć) i wtedy Palestyńczyk przyjeżdżający na granicę zastanie tylko zatrzaśniętą bramę, ogrodzenie z drutem kolczastym i wojskowe wieżyczki obserwacyjne.

Taka sytuacja spotkała też i nas - odbiliśmy się od zamkniętej bramy, bo z powodu szabasu przejście na drodze z Nazaretu funkcjonowało tylko do godziny 14.00.

Stanęliśmy więc przy drodze i próbując złapać stopa z powrotem do Nazaretu, aby tam się przespać i wrócić na granicę rano, obserwowaliśmy, jak kolejne samochody zawracają spod granicy.

Wszyscy byli pewnie mocno wkurzeni tą sytuacją i nasze szanse na złapanie czegokolwiek wydawały się małe, ale kiedy już się udało, to postanowiliśmy pójść na całość - nasz palestyński kierowca chciał dojechać do rodzinnej wioski kilka kilometrów za granicą, ale teraz wiązało się to z ponad stukilometrowym objazdem do najbliższego otwartego przejścia, a następnie drogą przez góry aż do miejsca, które stad niemal widzieliśmy za ogrodzeniem...
W takim razie jedziemy z nim!

Dwie godziny jazdy upłynęły nam na rozmowach o wysokim murze, o płocie pod napięciem, o wodzie, która Palestyńczyków kosztuje ponad 7 razy więcej, niż Izraelczyków, a często jest w ogóle odcinana, o żydowskich osiedlach w środku palestyńskich terytoriów i o zamykanych drogach.

Były opowieści o rzucaniu kamieniami w żołnierzy podczas pierwszej Intifady, było też zapewnienie, że teraz zwykli Palestyńczycy chcą pokoju.

I w końcu stanęliśmy po drugiej stronie ogrodzenia i mogliśmy kontynuować marsz na południe drogą, która przed chwila jechaliśmy.

Jedna noc spędziliśmy w Nablusie, kolejną przed Ramallah, w namiocie rozbitym na dachu domu spotkanego Palestyńczyka.

Widać, że zbliża się już jesień - dzieci w mundurkach i z plecakami spieszą rano do szkół, temperatura wydaje się trochę niższa...
No, może to bardziej o te dzieci chodzi, chociaż temperatura też już nie przekracza 40 stopni C.

Rozklejają mi się buty (a używam ich dopiero od trzech miesięcy...), końcówki kijków gdzieś odpadły, nasza jedyna latarka przestała działać jeszcze w Syrii, a klapki-japonki z Biedronki trzymają się jeszcze jakoś tylko dzięki związaniu sznurkiem...
To chyba znak, że pora już kończyć.

Dzisiaj, 40 dnia marszu, doszliśmy do Jerozolimy.
Nie wchodziliśmy jednak w obręb murów Starego Miasta, a tylko spojrzeliśmy na nie z Góry Scopus.

Jeśli ktoś już wyrywa się do ewentualnych gratulacji, niech się jeszcze powstrzyma, bo celu na razie nie osiągnęliśmy -
jutro ostatni raz spakujemy plecaki i przejdziemy kilka kilometrów przez miasto, aby zakończyć pielgrzymkę w Bazylice Grobu Pańskiego.

I coś czuję, że już nic nie zdoła nas powstrzymać.

W Ziemi Świętej

2010-08-31T15:49:00.004+02:00

Od pięciu dni jesteśmy już w Izraelu i wędrujemy po Galilei.
Wcześniej dokończyliśmy przejście przez Syrię - od Damaszku do południowej granicy kraju, po czym przemknęliśmy jak burza przez Jordanię.

Ostatnie dni w Baszarowie obyły się bez większych przygód - bo przecież nie można nazwać przygodą kilku standardowych kontroli w wykonaniu wojska oraz policji(tajnej, jak i jawnej).
Pod koniec nasilili działania tak bardzo, że pomyśleliśmy nawet, że koniecznie chcą coś na nas znaleźć, zanim opuścimy Syrię.

Nic jednak nie znaleźli i bez przeszkód dotarliśmy do przygranicznego miasta Dera'a.
Stąd jeszcze krótki wypad busem do Bosry, żeby zobaczyć piękny, bazaltowy rzymski amfiteatr, największy na świecie po Koloseum.

Następnego dnia stanęliśmy na jordańskiej ziemi.

W tym momencie poczuliśmy jakiś rodzaj ulgi...
Wiatr wiejący znad pustyni był dla nas wiatrem wolności - już nie musimy nerwowo się obracać, kiedy wydaje nam się, że śledzi nas jakiś samochód. Nie musimy ukrywać, jaki jest cel naszego marszu (chociaż na wszelki wypadek trzymaliśmy się wersji, że idziemy do słynnej Petry).

Ruch drogowy jest tu bardziej kulturalny, a i na ulicach też zdecydowanie czyściej.
Byliśmy nawet przekonani, że te śmieci na przygranicznej drodze musiał przywiać wiatr z syryjskiej strony, albo po prostu naśmiecili tu syryjscy taksówkarze.

Nie było nam jednak dane długo zachwycać się Jordanią.
Do pokonania mieliśmy tylko krótki odcinek i cały nasz pobyt w tym kraju niemal zamknął się w 24 godzinach.

Jedyna noc wystawiła jak najlepsze świadectwo gościnności Jordańczyków - był ramadanowy posiłek, była herbatka i była objazdowa wycieczka samochodem po najciekawszych miejscach wioski z przystankiem na małą Pepsi w barze.

Na terenie Jordanii przekroczyliśmy też dwie znaczące granice -
pierwsza, to nasz tysięczny kilometr marszu.
Druga, to poziom morza, poniżej którego zeszliśmy gdzieś w drodze do Doliny Jordanu.

Na granicy z Izraelem spodziewaliśmy się szczegółowej kontroli, szczególnie z takimi pieczątkami w paszporcie.

Klimatyzowana sala, młody, żeński personel oraz specjalny zestaw pytań:

- Czy był pan kiedyś w Syrii lub Libanie?
- Tak.
- Kiedy ostatnio?
- Yyyy...dwa dni temu...

No tak. W Syrii chcieli z nas zrobić izraelskich szpicli.
Teraz Żydzi mogą nas nie wpuścić, jako szpiegów Hezbollahu...

W tym miejscu chciałbym przeprosić wszystkich przyjaznych Syryjczyków i Libańczyków, jakich spotkaliśmy na swojej drodze:

Wybaczcie, ale gdy spytano mnie, czy mam znajomych w Syrii lub Libanie, odpowiedziałem, że nie.
Ale to wszystko dla dobra mojego i Waszego, bo przecież zaczęłoby się jakieś wypytywanie, wyciąganie adresów i wszyscy mielibyśmy problemy...

Wszystko jednak odbyło się bardzo grzecznie i kulturalnie i po pewnym czasie młoda Izraelka wręczyła nam z uśmiechem nasze paszporty z pieczątką.
Pieczątką pozwalającą nam na 3-miesięczny pobyt w Izraelu,
ale tez pieczątką, z którą odmówią nam wjazdu do takich wspaniałych krajów, jak Syria, Iran, Libia, Arabia Saudyjska i jeszcze paru innych, które Izraela nie uznają, są z nim w stanie wojny, bądź po prostu bardzo, ale to bardzo go nie lubią.

Otwierają się rozsuwane drzwi terminalu granicznego, wychodzę na zewnątrz i... niemal krztuszę się powietrzem.
Na termometrze ponad 40 stopni C.
To chyba więcej niż 20 stopni różnicy w stosunku do wnętrza budynku.
Do tego strasznie wilgotno.

Jordan w tym miejscu (i chyba na całej długości poniżej Jeziora Galilejskiego) daleki był od moich wyobrażeń o majestatycznej, biblijnej rzece i przypominał raczej wiejska rzeczułkę lub rów melioracyjny, do tego wypełniony wodą tylko do połowy.

Mimo wszystko w powietrzu wody jest zdecydowanie pod dostatkiem.
Wielokrotnie słyszeliśmy, w rożnych krajach na trasie, że tak gorącego lata nie było od wielu lat.
Ma się to szczęście do pogody...

Wobec tak nieludzkich warunków podjęliśmy jedyną słuszną decyzję i oczywiście poszliśmy dalej.

Na drodze znak: Jerozolima 126 kilometrów, na południe.
My jednak obieramy kurs na północ, gdyż chcemy jeszcze obejść dookola Jezioro Genezaret (Galilejskie) i odwiedzić kilka biblijnych miejsc w Galilei.

Byliśmy już m.in. w Kafarnaum i na Górze Błogosławieństw.

W najbliższych dniach będziemy w Nazarecie i na Górze Tabor.

Może i obejście Jeziora Galilejskiego to nie to samo, co na przykład przejście wokół Bajkału, ale jest to w końcu najniżej położony zbiornik wody słodkiej na Ziemi - leży 209 metrów poniżej poziomu morza.
Poza tym trochę kilometrów obwodu ma.

A biwaki przy brzegu to coś wspaniałego - plaża, zachód słońca, kąpiel w ciepłej, czyściutkiej wodzie...

Jutro zamykamy okrąg wokół jeziora i zdecydowanym krokiem ruszamy na południe.
W ciągu kilku dni powinniśmy być już u celu - w Jerozolimie.

Ostatnią niewiadomą jest przejście przez tereny Autonomii Palestyńskiej.

Przy czym w tej niewiadomej jest jeden pewnik - arabska gościnność Palestyńczyków z Zachodniego Brzegu Jordanu.

Raz na wozie, raz podwozie, czyli w Syrii w różnych celach

2010-08-24T16:48:00.003+02:00

Zadziwiające jak to się w życiu układa -
tak jak nasza droga wiedzie czasem ostro pod górę, żeby chwilę później poprowadzić nas stromo w dół, w ciemną dolinę, tak i my poruszamy się, jak po jakiejś sinusoidzie, w której grzbiety i doliny powtarzają się z zadziwiającą regularnością.

Jednego dnia policjanci radiowozem podwożą nas w miejsce, w którym możemy się wykąpać w płynącej z gór wodzie, a kolejnego, inni funkcjonariusze, wiozą nas w nieznane, a w samochodzie brzęczą kajdanki i błyszczy się w słońcu długa broń...

Raz żołnierze częstują nas herbatą, przynoszą chleb i konserwy, innym razem kradną część naszego ekwipunku podczas przeszukania...

Jedną noc spędzamy w wygodnych łóżkach w ormiańskim sierocińcu, a kilkadziesiąt godzin później leżymy na posadzce w dusznej celi...

Ale po kolei:

Sinusoidy część pierwsza - wznosząca

Z Bejrutu wyruszyliśmy dosyć późno, ale najważniejsze, że już wyleczeni z problemów żołądkowych.
Po kilku kilometrach przedzierania się przez ruchliwe drogi rozrośniętej metropolii wyszliśmy w końcu z miasta.
Teren zaczął się wznosić - była to zapowiedź czekającej nas przeprawy przez góry Liban.
W pierwszej napotkanej miejscowości przystanęliśmy w małym barze i zamówiliśmy shawarme (to mniej więcej to samo, co kebab).
Kiedy właściciele dowiedzieli się, ze jesteśmy z Polski, bardzo się ucieszyli.
Zaraz padło nazwisko "Lecz Valeza" (Lech Wałęsa) i oczywiście Jean Paul II - wciąż byliśmy na terenach zamieszkanych przez libańskich chrześcijan.

Przemiłe małżeństwo poczęstowało nas jeszcze arabską kawą, owocami kaktusa, a na koniec stanowczo odmówiło przyjęcia zapłaty.

Gościnność wróciła!
I to wróciła z dalekiej podroży!

Ostatnie dni szliśmy przez mocno skomercjalizowaną część wybrzeża, pełną wielkich hoteli i "Super Night Clubów", gdzie trudno było liczyć na zaproszenie na tradycyjną herbatę.

Teraz jednak znów weszliśmy w tereny, gdzie turyści byli rzadkością, a ludzie nie byli nastawieni wyłącznie na ciągnięcie zysków z portfeli bogatych Europejczyków, Amerykanów czy Rosjan.

Dalsza droga wiodła raz w górę, raz w dół, aby na koniec dnia zaprowadzić nas do uroczej wioski Deir el Qamar, gdzie do snu utuliła nas butelka libańskiego specjału - araku.

Następnego dnia chcieliśmy przejść przez miasteczko Beiteddin, słynące z XIX-wiecznego pałacu emira Beszira Szihaba II, lecz po drodze zatrzymali nas żołnierze.

Dlaczego prezydenci zawsze muszą mieć swoje letnie pałace tam, gdzie my akurat idziemy?

Kiedy w Syrii przechodziliśmy drogą, z której było widać światła nadmorskiej rezydencji Baszara al-Assada, do pamiętnej kontroli zatrzymała nas "policja do ochrony drzew".

Teraz, kiedy od pierwszych zabudowań Beiteddin dzieliło nas kilkadziesiąt metrów, przed oczyma pojawiła się nam perspektywa nadłożenia 10 kilometrów i dojścia w to samo miejsce okrężną droga - właśnie dziś prezydent Libanu rozpoczynał letni wypoczynek i droga do miasteczka od tej strony była zamknięta.

Żołnierze byli nieubłagani - dostali rozkaz z góry i nie mogli nas przepuścić.

Na szczęście znalazła się inna droga, nie do końca wygodna, ale nie wymagająca tak długiego marszu.
Musieliśmy jednak zrezygnować ze zwiedzenia pałacu - i tak straciliśmy już sporo czasu i sił na przedzieraniu się przez krzaki.

Za Beiteddin w zasięgu wzroku pojawił się już grzbiet Libanu i kręta droga, która miała nas przeprowadzić na drugą stronę gór.

Gdy zbliżaliśmy się do jednej z wiosek powietrze przeszyła seria wystrzałów z automatu.
To weselnicy strzelali na wiwat młodej parze - przed chwilą mijały nas samochody z nowożeńcami i ich gośćmi.

Nie zdążyliśmy jednak na pokaz umiejętności strzeleckich.
Kiedy doszliśmy do wsi zobaczyliśmy tylko łuski po nabojach i mężczyznę, który chował kałasznikowa do bagażnika samochodu.
Orszak weselny poszedł dalej tanecznym krokiem przez wąskie uliczki przy akompaniamencie bębna i tradycyjnej fujarki.

Z powodu opóźnień w ciągu dnia ostatnie kilometry pokonywaliśmy już nocą.
I w takiej scenerii było nam dane zobaczyć majestatyczne libańskie cedry, tajemniczo oświetlane jedynie przez blask księżyca i światła miast poniżej.

Drzewo to nie bez przyczyny znalazło się na fladze Libanu - kraina ta słynęła niegdyś z potężnych cedrowych lasów, które pozwoliły starożytnym Fenicjanom zbudować doskonałą flotę, a były też źródłem pożądanego w antycznym świecie surowca.

Niestety lasy niemal doszczętnie wycięto i dziś jedynie małe skupiska drzew w kilku rezerwatach świadczą o dawnym bogactwie przyrody.

Tę noc planowaliśmy spędzić na przełęczy, aby następny dzień rozpocząć już od zejścia do Doliny Bekaa.
Myśleliśmy o jakimś spokojnym odludnym miejscu na namiot, ale przecież powinniśmy wpaść na to, że taki strategiczny punkt - przełęcz na jednej z niewielu dróg przecinających góry, w takim kraju, jak Liban, będzie pilnowany przez oddział żołnierzy.

Zdecydowaliśmy się pójść na współpracę z wojskiem i spytaliśmy się wprost, czy nie możemy gdzieś tu rozbić obozu.
Miejsce na namiot znalazło się niedaleko posterunku, a po chwili żołnierze zaproponowali herbatę i spytali, czy nie chcemy kanapki z mięsem.

Oczyma wyobraźni ujrzałem już, jak dowódca odpala rożen, a niższy stopniem wojak bagnetem odkrawa kawałki mięsa i przygotowuje dla nas shawarme.

Parę minut później przyniesiono nam imbryk z herbatą, chleb i wojskowa konserwę.
Cóż, dobre i to.

Spaliśmy w najwyższym punkcie naszej drogi, na wysokości 1840 m n.p.m., i w nocy było trochę zimno, ale odesłane w paczce w Turcji śpiwory pewnie już dotarły do domu, więc trzeba było założyć na siebie wszystko, co się da i wytrwać do rana.

A rano - kolejna porcja chleba i konserw w prezencie i zejście do leżącej kilkaset metrów niżej Doliny Bekaa, w której wszędzie rosną (widoczne) winorośle i cytrusy oraz (niewidoczne) konopie indyjskie.

Tego dnia chcieliśmy dojść do Anjaru, w którym znajdują się ruiny miasta z okresu Umajjadow, wpisane na listę światowego dziedzictwa kultury UNESCO.

Nie wiedzieliśmy jednak o fascynującej historii tej miejscowości, którą bez wahania można nazwać Małą Armenią.

Jest dzielnica ormiańska w Bejrucie, są też Ormianie w Trypolisie, ale w Anjarze Ormianinem jest niemal każdy z trzech tysięcy mieszkańców.
Maja tu swoje szkoły, 3 kościoły, policję i sklepy, a używają języka, który jest połączeniem ormiańskiego z arabskim i tureckim.

Społeczność Anjaru stanowią dawni mieszkańcy wioski Jebel Moussa i ich potomkowie.
Wioska wsławiła się waleczną obroną przeciw Turkom w 1915 roku - podczas tureckiego ludobójstwa Ormian.
Dziś leży na terenie Turcji, ale do lat 40 XX wieku należała do Syrii.
Kiedy tereny w okolicach Antakyi przyznano Turcji, sprawujący władzę mandatową w Syrii Francuzi wykupili ziemie w Dolinie Bekaa i przenieśli tam wszystkich mieszkańców Jebel Moussa.

Miejsce, które wtedy było zupełnym pustkowiem, dziś jest pięknie położonym miasteczkiem, wyróżniającym się, na tle otaczających je miast arabskich, czystością i porządkiem.

Na czas naszego pobytu przypadły obchody 70-lecia założenia miasta i 95-lecia masakry Ormian.

Miło będziemy wspominać długie wieczorne rozmowy z Ormianami, wciąż tu mieszkającymi, oraz dawnymi mieszkańcami Anjaru, którzy przyjechali tu z Włoch, Szwecji czy Francji, tylko na czas uroczystości rocznicowych.

Wspólnym tematem naszych rozmów stała się zawiła historia naszych krajów.
Historia często wspólna, czego świadectwo możemy odnaleźć chociażby we Lwowie.

Anjar był ostatnim naszym przystankiem w Libanie.
Stąd już tylko kilka kilometrów dzieli nas od granicy.
Szybka odprawa po libańskiej stronie i już maszerujemy pod górę, w stronę Syrii.

Sinusoidy część druga - opadająca

Libański i syryjski posterunek graniczny dzieli 8 kilometrów.
Pomiędzy nimi rozciągają się surowe, półpustynne góry, których grzbietem biegnie granica.
Samochody pokonują ten odcinek po autostradzie w kilka minut.
Nam długie podejście zajęło niemal godzinę.

W najwyższym punkcie drogi zaczyna się Syria.

Teraz będzie zasadniczo z górki - najpierw do leżącego o około pół kilometra niżej Damaszku, a potem przez południową Syrię, żeby w Dolinie Jordanu zmienić metry n.p.m. na p.p.m.

Może to było o jedno zdjęcie za dużo, za blisko strefy zmilitaryzowanej.
Może jakiś dowódca był nadgorliwy, albo miał po prostu gorszy dzień.

Zatrzymali nas kilometr przed syryjskim punktem kontroli.
Wsadzili do samochodu terenowego i przewieźli do jednostki wojskowej na przełęczy, przez którą niedawno przechodziliśmy.

I tak zaczęło się najdziwniejsze 48 godzin, jakie przeżyliśmy podczas tej podróży...

Młody żołnierz przeszukuje nasze plecaki.
Kiedy wpada mu w ręce coś, co wzbudza jego podejrzenia, odkłada to na bok.
A jest to wybór dosyć przypadkowy - na osobnej kupce, oprócz aparatu fotograficznego, komórki i scyzoryka, znajduje się też darmowa mapa Budapesztu, którą zapomniałem włożyć do odsyłanej do domu paczki, znaleziony przeze mnie na drodze proporczyk z flagą Turcji, czy też książka po angielsku, którą dostaliśmy od księdza z Anjaru...

W tym momencie wizja deportacji staje się wyraźna i jasna, jak słońce na Pustyni Syryjskiej w samo południe.

Żeby choć odstawili nas na granicę z Jordanią...

Ale nie, przecież w takich wypadkach jedzie się prosto na lotnisko i wtedy najbliższym lotem przenosimy się do słonecznej Bolandy...

Rzeczy podejrzane gdzieś zabrano, a my czekamy.
Nie wiemy na co, nie wiem jak długo.
Żołnierz nalewa nam herbaty.
Czekamy dalej.

Po jakiejś godzinie przyjeżdża samochód i przewożą nas do małego budynku kawałek dalej, ale wciąż przed punktem kontroli granicznej.
Tam czeka na nas kilku mężczyzn w cywilu, ale widać, ze to jacyś Ważni Ludzie, bo żołnierz, który jeszcze niedawno dyrygował innymi wojakami, teraz stoi potulny jak baranek.

Kolejne pytania, nasze tłumaczenie, ze jesteśmy tylko turystami, że chcieliśmy sobie jedynie zrobić zdjęcie na tle gór i absolutnie nie mieliśmy zamiaru fotografować ściśle tajnych obiektów wojskowych (które i tak można dokładnie obejrzeć na zdjęciach satelitarnych w internecie).

Znowu przeszukanie i tym razem w syryjskie ręce wpadł mój odbiornik GPS, który wcześniej jakoś umknął uwadze żołnierzy.

Ważny Pan nie bardzo wie, co to jest i jak to włączyć. Pyta, czy to komórka i daje popis swoich umiejętności odczytywania alfabetu łacińskiego, rozszyfrowując nazwę firmy "Garmin", jako "Germany".
Podchwytuję tę wersję i zapewniam gorąco, że to niemiecki telefon.
Okazuje się to jednak niezbyt przekonujące i po 5 minutach sprawdzania zapada wyrok - to GPS!

No to pogrążamy się coraz bardziej...
Syria jest jednym z dwóch krajów na świecie, oprócz Korei Północnej, w których odbiorniki GPS są zakazane.

Mimo wszystko zostajemy poczęstowani kawą, ale za chwilę przyjeżdżają dwa samochody i znowu jesteśmy zaproszeni na przejażdżkę.

W towarzystwie trzech funkcjonariuszy (choć wciąż nie potrafimy powiedzieć jakiej służby), broni długiej oraz kajdanek (póki co jeszcze nie na naszych rękach), specjalnym pasem ruchu ominęliśmy bramki kontroli granicznej (co później będzie miało swoje konsekwencje) i pomknęliśmy w stronę Damaszku.

Na ostatnie minuty jazdy zasłonięto nam oczy, Maćkowi specjalną maską, a mi arafatką, żebyśmy nie widzieli, gdzie nas wiozą.
Potem zostaliśmy wyprowadzeni z samochodu i kazano nam stać twarzą do ściany, dopóki nie zatrzasnęły się za nami ciężkie metalowe drzwi.

W pokoju, do którego nas wprowadzono, pośród licznych portretów Baszara, siedział wąsaty Syryjczyk w białym podkoszulku na ramiączkach.

To dopiero musiał być Ważny Człowiek.
Ci, którzy nas przywieźli uważnie słuchali, co mówi i wypełniali jego polecenia.

Postanowiliśmy, że nie będziemy niczego mówić, dopóki nie pozwolą nam skontaktować się telefonicznie z ambasadą.
Nasze żądania cały czas jednak zbywano zapewnieniem, że oczywiście taki telefon będzie możliwy, ale dopiero kiedy przyjedzie jakiś Pan Generał.

Po dłuższym czasie takiego impasu, gdzie policjant pyta nas o imię ojca, a my, udając że nie rozumiemy, powtarzamy jak mantrę "safara (ambasada) Bolanda telefon", postanowiliśmy trochę zmienić taktykę i zacząć iść na współpracę.
Możliwości zatelefonowania jednak nie otrzymaliśmy.

Spisano listę skonfiskowanych nam rzeczy - tych, które podczas pierwszej kontroli trafiły na osobny stos, zupełnie jednak nie wspominając o całej reszcie ekwipunku, znajdującego się w leżących pod ścianą plecakach.

Spis był oczywiście cały po arabsku, a podpisanie go polegało na tym, że chwycono moją rękę i odbito pod spodem odcisk kciuka.

Później, kiedy okazało się, że część rzeczy z plecaka zniknęła, nasze szanse na ich odzyskanie były praktycznie zerowe.

Kiedy powiedziano mi, żebym ściągnął i podał swoje okulary jeszcze nie wiedziałem, co się szykuje.
Kiedy miałem też zdjąć z przegubu kolorową bransoletkę i wszystko, co miałem zawieszone na szyi, stało się dla mnie jasne co zaraz nastąpi.

Miałem już okazję spędzić noc w areszcie i procedura przed zamknięciem w celi była taka sama.
Za chwilę jeszcze pewnie poproszą o wyciągnięcie paska ze spodni i sznurówek z butów.

Znów zaczęliśmy domagać się kontaktu z ambasadą i znów nic nie wskóraliśmy.
Sytuacja stała się nieprzyjemna.
Policjant coś krzyczał po arabsku.
Inny powtarzał, że trzeba czekać na Generała.

***

Pozbawiony okularów wzrok mętnie błądzi po ścianach celi.
Jest strasznie duszno.
Leżymy na kocach, rozłożonych na kamiennej posadzce w małym pomieszczeniu z zakratowanym oknem.

Dla zabicia czasu zaczynam pogoń z klapkiem za biegającym po ścianie robalem.

Wyławiam wzrokiem rożne arabskie napisy, wydrapane przez więźniów, ich podpisy i rysunki.

Rzędy kreseczek wyznaczają liczbę dni, spędzonych w celi.
Układają się w całe tygodnie, miesiące, niektóre są uporządkowane w dziesiątki.

W gąszczu arabskich znaków trafiam na napis po angielsku:
"Do wszystkich tych cudzoziemców, którzy byli tu przetrzymywani, najczęściej niesłusznie..."

O proszę, czyli nie jesteśmy tu pierwszymi, których podejrzewano o bycie zagranicznymi szpiegami...

"Nie traćcie nadziei.
Przeżyjecie trudne chwile, ale to was tylko wzmocni"

Wszystko nam pozabierali, ale odkryłem, że można coś wydrapać na ścianie metalowym elementem z zamka błyskawicznego w spodniach.

Chciałem napisać coś o wolności, sprawiedliwości, o tym, że każdy reżim kiedyś się skończy...

Ostatecznie tylko się podpisałem, a pod spodem wydrapałem pierwszą kreseczkę...

***

Z płytkiego snu wyrwał mnie szczęk zamka w metalowych drzwiach.
Gdzieś nas wołają.
Zawsze to jakaś odmiana po kilku godzinach w celi.

Kolejne przesłuchanie.
Siedzimy na kamiennych stopniach w korytarzu, w migającym świetle jarzeniówki, przerywanym przez obracające się pod sufitem śmigło wentylatora.

Przesłuchuje nas Dowódca, który chyba niedawno przyjechał.
On to musi być naprawdę Ważną Osoba.

Ponieważ mówi trochę po angielsku, a my przestaliśmy udawać, że nie rozumiemy żadnego języka, poza polskim, rozmowa nawet się klei.

Na stole pojawia się mapa Izraela z mojego plecaka - główny dowód rzeczowy w sprawie.
Tłumaczymy, że chcemy się nią posłużyć, aby dotrzeć do miasta Qunaitra na Wzgórzach Golan, zniszczonego przez Izraelczyków podczas wojny sześciodniowej w 1967 roku i pozostawionego przez władze Syrii nieodbudowanym, jako świadectwo tamtych wydarzeń.

Z zapałem, któremu sam się zdziwiłem, zrywam się i opowiadam, że jestem dziennikarzem i chcę napisać reportaż o tym miejscu i pokazać ludziom w Polsce okrucieństwo Izraela i krzywdę Syrii.

Dowódca ze zrozumieniem i aprobatą kiwa głową, proponuje nam po łyku herbaty ze swojej szklanki i spisuje nasze zeznania na kartce.
Sprawa wydaje się być na dobrej drodze ku wolności.

Wracamy do celi, a ponieważ jest już po zachodzie słońca dostajemy ugotowanego ziemniaka, banana, pomidora i kawałek chleba na kolację.

Kolejny raz dźwięk otwieranego zamka i zaraz wąskimi korytarzami pomiędzy celami prowadzą nas do depozytu, gdzie zostawiliśmy nasze plecaki.

Czyżbyśmy zbliżali się do szczęśliwego zakończenia...?
Już pobieżne oglądniecie plecaków wskazuje, że to jeszcze nie koniec naszej historii rodem z kroniki kryminalnej "997".

Przedmioty z listy, spisanej przez funkcjonariuszy, rzeczywiście zgadzają się z wykazem, ale po przepakowaniu plecaków odkrywamy brak m.in. latarki, noża, okularów przeciwsłonecznych i pióra (później odkrywamy tez, że ktoś zapragnął uzupełnić niedobór składników odżywczych przy pomocy naszego opakowania multiwitaminy).
Maćka komórka znalazła nowego szczęśliwego właściciela chyba jeszcze podczas pierwszego przeszukania przez żołnierzy.

Kiedy sprawdzam zawartość torebki z dokumentami, zauważam brak grubego pliku banknotów pięciodolarowych.
No to tutaj już przegięli ...

O ile Dowódca nie bardzo przejął się zniknięciem części naszych rzeczy, a i my nie widzieliśmy większych szans na ich odzyskanie, to z brakiem mojej waluty obcej chyba musiał coś zrobić.

Wróciliśmy do celi, tym razem już z plecakami, a po chwili wywołano mnie i zaprowadzono do budynku obok, gdzie, zza portretów prezydenckiego rodu, tylko gdzieniegdzie widać było ścianę.

Na jednym z ostatnich pięter, w eleganckim gabinecie, urzędował Generał.
Mały, łysy. gość, ale chyba naprawdę strasznie ważny.
Czułem pewną satysfakcję, kiedy widziałem, jak ci, którzy jeszcze przed chwilą nas przesłuchiwali, teraz skromnie czekają na pozwolenie, aby wejść do gabinetu i niemal bojaźliwie spuszczają wzrok.

Generał coś krzyczał, gdzieś telefonował i w końcu polecił, aby wypłacono mi równowartość zaginionej kwoty w funtach syryjskich.
Na koniec usłyszałem nawet przeprosiny (jednak nie od Generała - od tego ma on swojego asystenta).

Jeszcze chwile siedzieliśmy w celi, ale już przy otwartych drzwiach, aby nie było tak duszno.
Było już jasne, że niedługo opuścimy mury tego budynku i będziemy mogli kontynuować podróż.

Tak też się stało, ale następnym przystankiem okazało się biuro imigracyjno-paszportowe.
Nie mieliśmy bowiem wbitej syryjskiej pieczątki wjazdowej i nie przeszliśmy też kontroli na granicy (chociaż potem przecież skontrolowano nas tak dokładnie, że nic nie dałoby się ukryć).

W biurze niestety nic nie udało się załatwić, gdyż jakiś wysoki funkcjonariusz poszedł już do domu - w sumie nie ma mu się co dziwić, bo było około północy, choć biuro normalnie funkcjonowało i było tam kilkunastu mundurowych.

Zabrano nasze paszporty i powiedziano nam, że sprawa będzie załatwiona rano i mamy stawić w tym miejscu o godzinie 9:30.

I już zaczęliśmy się zastanawiać, jak zakończyć tak uroczy dzień i gdzie się przespać, gdy oświadczono nam, że zostaniemy przewiezieni do "specjalnego miejsca".

Chwilę potem znów jechaliśmy w nieznane, które tym razem okazało się być...aresztem imigracyjnym.

A tam - sama śmietanka towarzyska:
Murzyni z Kongo i Sudanu, obywatele Bangladeszu i Wietnamu, Palestyńczycy i Egipcjanie.

Jako że sprawa była oficjalna żadne zdrobniałe "Greg" ani "Matta" (ulepszona wersja "Mat") nie wchodziło w grę, a wypowiedzenie imienia "Grzegorz" przekracza możliwości aparatu wymowy przeciętnego Araba, staliśmy się bohaterem zbiorowym nazywanym "Bolanda".
Strażnicy wydawali nam zatem polecenia w stylu "Bolanda come" czy "Bolanda go".

Natomiast towarzysze niedoli z całego (choć głównie Trzeciego) Świata byli bardzo przyjaźnie nastawieni i noc spędzona na materacu w zbiorowej sali pozostawiła miłe wspomnienia.

Zjedliśmy wspólny posiłek na koszt syryjskiego podatnika, a tuż przed wschodem słońca, przez zaspane oczy zobaczyłem, jak jakaś śniada ręka podaje mi suszone daktyle, a chwilę później ręka czarna nalewa Pepsi do plastykowego kubeczka.

Było naprawdę bardzo sympatycznie, ale miałem nadzieję, że właśnie spędziliśmy tam dwie noce - pierwszą i ostatnią zarazem.

Rano mieliśmy zaszczyt poprowadzić mały orszak, składający się z kilku osób, idących grzecznie w parach, jak dzieci z przedszkola na wycieczce do kina.

Tylko ze przedszkolaki zazwyczaj tylko trzymają się za ręce, a nie są spięte kajdankami...

Przewieziono nas znów do biura imigracyjno-paszportowego, jeszcze godzinę potrzymano pod kluczem w małym pokoiku z kilkunastoma innymi osobami i w końcu zwrócono nam paszporty i wolność, próbując w zamian wyłudzić 50 $ (!) łapówki (ale nie dostał od nas ani złamanego centa, skorumpowany dziad jeden!).

Problem w tym, że w naszych paszportach dalej nie było pieczątki wjazdowej, a jej brak równał się kłopotom przy wyjeździe, jak i przy każdej policyjnej kontroli.

Po stempel odesłano nas do innego urzędu.

Szybka konsultacja z Panią z polskiej ambasady (Safara Bolanda - pozdrawiamy!) i tym razem z własnej woli udaliśmy się do państwowego urzędu.

Trzy godziny biegania od pokoju, do pokoju, zbierania podpisów, przyglądania się urzędnikom, tonącym w papierach, w dusznych klitkach i...pieczątki dalej nie ma.

Dostaliśmy jedynie pismo po arabsku z podpisem Generała - chyba Szefa Wszystkich Pograniczników i Celników i z tym papierkiem musieliśmy się udać na przejście graniczne, przed którym nas dzień wcześniej zatrzymano.

Na szczęście i tak planowaliśmy tam jechać następnego dnia, żeby rozpocząć marsz w miejscu, w którym został on brutalnie przerwany.

Resztę dnia spędziliśmy na spaniu, jedzeniu i cieszeniu się z odzyskanej wolności.

Następnego dnia wstaliśmy po 5, gdyż chcieliśmy jak najwcześniej dojechać na granicę i w końcu pójść do Damaszku.
Ale oczywiście my mogliśmy sobie chcieć, a syryjska rzeczywistość to jak zwykle zweryfikowała.

Przy wejściu na perony damasceńskiego dworca autobusowego, obskoczyli nas taksówkarze i rozmaici naganiacze, pytając dokąd jedziemy i bezczelnie kłamiąc, że nie jeżdżą tam autobusy (a to główna droga Damaszek - Bejrut) i pozostaje nam tylko, kilka razy droższa, taksówka.

Wiedzieliśmy, że lepiej im nie wierzyć i sprawdzić takie informacje osobiście, więc spytaliśmy o autobus stojącego nieopodal policjanta.
Ten potwierdził wersje taksówkarzy.
Ale policjantom, wojskowym i innym funkcjonariuszom Baszara, po ostatnich przygodach, nie ufamy tym bardziej!

Chwilę po wejściu na perony juz siedzieliśmy w odpowiednim autobusie.

Inna sprawa, że czekaliśmy ponad godzinę, aż ten autobus ruszy - a ruszył, kiedy nazbierało się trochę więcej pasażerów (no, ale dlatego jest tańszy od taksówki).

Na granicy papier z podpisem generała zdawał się działać cuda.
Bez problemu przepuszczano nas przez kolejne punkty kontroli na drodze do budynku, w którym czekał nas upragniony stempel.
Tam zaprowadzono nas do pokoju kapitana, który wziął dokument wraz z naszymi paszportami i kazał zaczekać 5 minut.
Po upływie wskazanego czasu okazało się, że musimy wytrzymać jeszcze pół godziny, aby potem usłyszeć, że została nam jednak godzina oczekiwania.

No tak - coś zbyt łatwo to wszystko szło.

Kiedy zajrzałem do gabinetu kapitana, na jego twarzy malował się grymas, świadczący o intensywnym myśleniu (czy tez raczej intensywnym kombinowaniu).

Nie wiem dlaczego nie można było po prostu wbić nam tej pieczątki.
W każdym razie, w wyniku kombinowania, kapitan polecił nam spisać po angielsku naszą historię, w podyktowanej przez niego łamaną angielszczyzną wersji, w której przyczyną braku pieczątki w naszym paszporcie było to, że szliśmy sobie z Libanu i "we entered into the wrong building", gdzie "we didnt understand people", po czym "we took a wrong way" i dopiero w Damaszku odkryliśmy brak stempla.

Nie wiem, czy komuś kiedykolwiek udało się tak przejść tę granicę bez żadnej kontroli, nawet, jeśli poszedł "wrong way".
W każdym razie w ostatnim zdaniu kapitan podyktował: "and here problem is finished" i wręczył nam podbite paszporty.

Mogliśmy w końcu pójść do Damaszku.

Jesteśmy już 70 kilometrów na południe Damaszku.
W ciągu trzech dni opuścimy Syrię i potem w dwa dni przejdziemy krótki odcinek w Jordanii.
Miejmy nadzieję, że już bez takich przygód.

Ruiny rzymskiej świątyni w Baalbek (Liban):

A tak powstaje keffija (czyli arafatka):

Post w Bierucie

2010-08-14T08:10:00.003+02:00

Jednym z pięciu filarów islamu jest post.
Muzułmanie, podczas świętego miesiąca ramadan, powinni powstrzymywać się od jedzenia i picia, od wschodu do zachodu słońca.
Muzułmański kalendarz jest kalendarzem księżycowym i dlatego co roku ramadan przesuwa się o kilkanaście dni.

W tym roku pierwszy dzień ramadanu wypadł 11 sierpnia.

I tego też dnia zaczęliśmy post.
Poszliśmy do sklepu, kupiliśmy ryż i suchary, a pić postanowiliśmy tylko przegotowaną wodę.

Post ten nie wyniknął jednak z pobudek religijnych - po prostu nasze żołądki w
końcu się zbuntowały (i tak późno - biorąc pod uwagę to, jak je traktowaliśmy) i odmówiły współpracy, czyli przyjmowania wszelkiego pokarmu.

Wcześniejsza kuracja przy pomocy Pepsi nie przyniosła skutków (a podobno zawarty w niej kwas fosforowy ma coś pomagać ...), więc odwiedziliśmy też aptekę, aby zasięgnąć fachowej opinii farmaceuty i zaopatrzyć się w odpowiednie medykamenty.

Na szczęście czas postu wypadł nam podczas pobytu w Bejrucie, więc mogliśmy się spokojnie podleczyć przed dalszym marszem.

Mały wyjątek od diety zrobiliśmy jedynie w Sydonie, aby spróbować pysznych miejscowych słodyczy, wykonywanych tradycyjnymi metodami w małych piekarniach, ukrytych w wąskich uliczkach miasta.

Bejrut to nowoczesne miasto bez dużej ilości zabytków, za to z licznymi klubami nocnymi i drogimi sklepami.
Bez trudu dostrzeże się tu także ślady z najnowszej historii Libanu - niemal w każdej dzielnicy można znaleźć domy, podziurawione kulami.

Za chwilę idziemy dalej.

Liban jest krajem gdzie 40% ludności to chrześcijanie i do tej pory szliśmy przez rejony, w których stanowią oni większość.

Jednak przechodząc przez tereny, zamieszkane przez muzułmanów, trzeba będzie uszanować ich religię i nie jesc ani nie pić w miejscach publicznych.

Bonjour Liban!

2010-08-09T08:15:00.002+02:00

Spokojnie minęły końcowe kilometry wędrówki po syryjskiej ziemi.
A właściwie to pierwszej części wędrówki.

Ech, gdyby tak można było przejść z Libanu wprost do Izraela...

Niestety kraje te nie utrzymują wspólnej granicy i dlatego nasza droga wiedzie z Libanu znów do Syrii, aby dopiero z terytorium Jordanii wkroczyć do Izraela (oprócz takiego rozwiązania możliwe jest przejście drogą lądową jedynie od strony Egiptu).

Jedna z ostatnich nocy w Syrii znów przyniosła nam kolejną policyjną kontrolę, ale tym razem wpakowaliśmy się w to trochę na własne życzenie:
W poszukiwaniu noclegu podeszliśmy do drewnianj chatki, która z daleka niczym szczególnym się nie wyróżniała (choć, rzeczywiście, z bliska było widać większą, niż zwykle liczbę portretów prezydenta Bashara).

Kiedy spytaliśmy siedzących przed wejściem i pijących yerba mate (bardzo tutaj popularnego napoju) mężczyzn o możliwość rozstawienia namiotu obok domku, oni przez chwilę się naradzali, po czym jeden z nich poprosił nas o paszporty, a drugi gdzieś zatelefonował.

Chatka bowiem okazała się być miejscowym komisariatem, a nieumundurowani panowie - policjantami (przy czym sam brak munduru nas nie dziwił, bo mieliśmy już okazję być przeganiani na druga stronę jezdni przez nastoletniego żołnierza w koszulce Adidasa i trampkach, ale za to z karabinem i w kamizelce z zapasowymi magazynkami).

Nasze paszporty były oczywiscie w porządku, ale telefon do dowódcy nie pozostawiał wątpliwości - nie możemy biwakować koło komisariatu i musimy iść na pobliską plażę.

Nocleg na plaży, utulający do snu szum Morza Śródziemnego, ostatnie promienie zachodzącego słońca...

Brzmi romantycznie?

Nie.
Brzmi raczej dramatycznie, jesli doda się do tego góry śmieci, sącząca się z wolna strużkę ścieków i hałaśliwe arabskie rodziny, którym nic nie przeszkadza w morskiej kąpieli (panie w kąpielowych burkach).

Wobec wątpliwego romantyzmu powyższej sytuacji namiot rozbiliśmy nieco dalej od plaży, na trawiastym placyku przy pobliskiej restauracji.

I już szykowaliśmy się do snu, kiedy przyjechały trzy samochody i wysiadło z nich kilku mężczyzn, którzy skierowali swe kroki w naszą stronę - to dowódca policji, powiadomiony wcześniejszym telefonem, przyjechał skontrolować nas osobiscie.

Standardowa procedura, do której już zdążyliśmy się przyzwyczaić - paszport; wiza; skąd? dokąd?
Dziękuję. Dobranoc.

Całe szczęście, że w Libanie tego nie ma.

Tutaj w sklepie powitają cię dźwięcznym "bonjour" i podziękują melodyjnym "merci".

Plakaty z politykami, owszem, wiszą na murach, ale spoglądają z nich na nas rożne twarze, a nie tylko jedno, wąsate, syryjskie oblicze.

Po ulicach krążą majestatycznie kilkudziesięcioletnie mercedesy, a ich kierowcy używają klaksonu średnio chyba kilka razy na sekundę.
Z każdego możliwego powodu, jak i bez powodu żadnego.

Ale żeby się tu dostać najpierw musieliśmy przekroczyć granicę.

A na granicy zawsze jest ciekawie.

Jak się można było spodziewać, syryjscy funkcjonariusze pożegnali nas wesołym "welcome" i po wpłaceniu 550 funtow syryjskich opłaty wyjazdowej, za którą to kwotę prezydent może sobie zamówić kilka kolejnych portretów, przeszliśmy na stronę libańską.

Tutaj czekało nas jeszcze załatwienie wizy.
Po wypełnieniu odpowiedniego formularza, już stojąc w kolejce, zorientowaliśmy się, że opłaty są przyjmowane tylko w miejscowej walucie.
Pobiegłem więc do pobliskiego kantoru, aby kupić 50 tysięcy lirów libańskich (około 100 złotych).

W kantorze obsłużył mnie chłopiec może czternastoletni.
Do tego nie miał drobnych nominałów, więc dał mi całe 100 tysięcy, prosząc żebym przyniósł 50 tysięcy reszty po zakupie wizy.

Żadnych 50 tysięcy mu jednak nie dałem...
Libański żołnierz stwierdził, że wiza należy nam się za darmo (choć na wywieszonej obok kartce wyraźnie widniała cena 25 tysięcy LL) i wbił nam do paszportu odpowiednią pieczątkę, wpisując obok długopisem "one month".

Zwróciłem zatem chłopcu całe 100 tysięcy.

Przed kontrolą bagażu, mając w pamięci doświadczenia z granicy turecko-syryjskiej, owinęliśmy przewodnik po Izraelu w arabską gazetę i schowaliśmy głęboko do plecaka.

Żadnej kontroli jednak nie było, a celnik machnął tylko na nas ręką - skoro Syria was wpuściła, to my też nie widzimy problemu.

Już za budynkami przejścia granicznego zobaczyliśmy, że zostało nam bardzo mało wody, więc poprosiliśmy miejscowego chłopca o napełnienie nam butelki.
Nie było go kilka minut i widzieliśmy, jak w tym czasie wsiada na rower i w poszukiwaniu wody omija graniczne szlabany i jedzie chyba aż na syryjską stronę.

Lepiej niż w Strefie Schengen!

Od piątku jesteśmy w Trypolisie, a jutro idziemy dalej, do Bejrutu.

W międzyczasie pojechaliśmy do Wadi Qadisha - Świętej Doliny, wcinającej się w góry Libanu i pełnej przepięknych maronickich monasterów wykutych w skale.

Za nami już 630 kilometrów.
To około połowa drogi.

Tajemnicza wyprawa Śmierci i Łopaty

2010-08-05T09:37:00.003+02:00

Siedzimy w pokoju hotelu Raffoul w Tartusie.
W najtańszym pokoju najtańszego hotelu.
Muezin odśpiewał już wezwanie do modlitwy po zachodzie słońca, za oknami ciemno.

Siedzimy w pokoju cali zalani potem.
Pod sufitem leniwie obraca się wiatrak, a na termometrze 34 stopnie C.
W najtańszym pokoju nie ma klimatyzacji.

Życie na ulicach zaczyna się wieczorem.
Wtedy na zewnątrz jest chłodniej, niż w nagrzanych w ciągu dnia budynkach.
Zapełniają się knajpki, a po ciasnych uliczkach krąży mnóstwo żółtych taksówek, z których dobiega ustawiona na cały regulator arabska muzyka.
Ale w hotelowym pokoju bez klimatyzacji jest w tym czasie nieznośnie gorąco i parno tak, że nawet syryjskie piwo nie przynosi ochłody.
Poza tym jest niedobre.

Żeby ułatwić miejscowym zawarcie z nami znajomości, postanowiliśmy skrócić nasze imiona do przyswajalnej dla nich formy - i tak ja przedstawiam się jako Greg, a Maciek, jako Mat.
Wszystko było dobrze do momentu, aż dowiedzieliśmy się, że "greg" brzmi po arabsku jak "łopata", a "mat" to nic innego, jak "śmierć"...

Ostatnie dwa dni marszu to wielka asfaltowa epopeja.
Przewędrowaliśmy prawie 90 kilometrów po autostradzie z Latakii do Tartusu, z czego pierwszego dnia zrobiliśmy ponad 56 kilometrów.

A na syryjskiej autostradzie wszystko się może zdarzyć.
Czasem nawet trzeba dzielić miejsce z idącym pasem awaryjnym stadem owiec.

Ale oprócz tego było też kilka zamków, w tym wspaniały Krak des Chevaliers, i kilkaset kolejnych wizerunków dyktatora, w tym jeden pomnik rozmiarów wybitnie ponadnaturalnych.

Jutro wkraczamy do Libanu i w ciągu dwóch dni powinniśmy być w Trypolisie.

Bliskie spotkanie ze służbami specjalnymi. Sztuka w dwóch odsłonach

2010-08-02T10:03:00.006+02:00

No to zachciało mi się mieć bloga w międzynarodowym serwisie, zamiast na jakimś zwykłym polskim portalu...
Niestety nie wiedziałem wcześniej, że syryjski reżim zablokował dostęp do blogspot.com(tak jak i do Facebooka i pewnie jeszcze wielu innych stron) i dzisiaj, kiedy chciałem otworzyć swoja stronę ukazał się wielki ERROR...
Poza tym przed możliwością skorzystania z internetu w kafejce musiałem pokazać paszport i pewnie odpowiednie służby dokładnie sprawdzą co pisałem i jakie odwiedzałem strony.

Dzisiejsza notatka pojawiła się tu dzięki uprzejmości Izy, która tajnymi kanałami, niedostępnymi nawet dla prezydenta Bashara, otrzymała jej treść i przepisała na bloga.

Odsłona pierwsza. Turcja

Etap Iskenderun - Antakya miał stanowić miły odpoczynek od ruchliwych szos, wzdłuż których przyszło nam wędrować długimi godzinami na odcinku Dotryol - Iskenderun.

Spokojna górska droga, malownicze krajobrazy, a na trasie małe wioski zamieszkane przez gościnnych górali z pełnymi spiżarniami...
Czego chcieć więcej?!

Wyruszając rano niemal z poziomu morza wdrapaliśmy się do miejscowości Belen, na ponad 400 m n.p.m. i tam skręciliśmy z głównej drogi prowadzącej do Antakyi, aby przejść do tego miasta przez góry.
Zaczęło się bardzo miło.
Kiedy po kilku kilometrach podejścia zatrzymaliśmy się przy drodze, żeby odpocząć, napawając się pięknymi widokami i zjeść resztki starego chleba, który mieliśmy ze sobą, przystanął przy nas motocyklista i po krótkiej rozmowie obdarował nas bochenkiem świeżego chleba i zaprosił na posiłek do swego domu w odległej o 4 kilometry wiosce.

Chwilę po jego odjeździe zaczęliśmy się zbierać - mając w perspektywie czekającego na nas z jedzeniem gospodarza, nie było co dłużej zwlekać z dalszym marszem.

Jednak następnym pojazdem, który wyłonił się zza zakrętu był wojskowy samochód terenowy, z którego przez otwór w dachu wystawał do polowy żołnierz, obsługujący karabin maszynowy.

Jako ze już kilka razy byliśmy kontrolowani przez żandarmerię, wyciągnąłem paszport, myśląc że i tym razem skończy się tak, jak zwykle - my powiemy parę słów o sobie, pokażemy dokumenty, przedstawiciele służb mundurowych z uśmiechem będą życzyć nam szczęśliwej drogi.

Niestety z tureckiego monologu dowódcy oddziału wynikało, że w górach czai się jakieś straszne niebezpieczeństwo (słowo "danger" podpowiedział mi jeden z wojaków) i my absolutnie nie powinniśmy tam iść.
Na nic zdały się tłumaczenia, że dla nas większym niebezpieczeństwem jest marsz 30 kilometrów po poboczu 4-pasmowej drogi, zwłaszcza że miejscowi kierowcy traktują przepisy drogowe bardzo dowolnie.

Wobec stanowczej, choć grzecznej postawy przedstawiciela Armii Tureckiej, wsiedliśmy do samochodu, który zawiózł nas z powrotem do Belen.
Podczas drogi uzbrojeni żołnierze przyglądali nam się z taką samą ciekawością, co my im.

Kiedy wysiadaliśmy, Maciek pożegnał dowódce jedynym zdaniem z naszego ubogiego słownika, które choć trochę pasowało do tej sytuacji: "Türkiye - güvenlik!" - "Turcja - bezpieczna!".
Dowódca uśmiechnął się szeroko i odpowiedział: "I am Mehmeçik".

Ponieważ wywieziono nas kawałek za daleko, cofnęliśmy się do miejsca, w którym skręciliśmy z głównej drogi, aby cały odcinek był pokonany pieszo.
A trasa i tak była bardzo ładna.

Tego dnia zrobiliśmy 45 kilometrów, żeby nazajutrz być wcześniej w Antakyi, bo Maćkowi wypadła plomba i chciał znaleźć tam dentystę.

Antakya - niegdyś stolica państwa syryjskiego, następnie stolica rzymskiej prowincji Syria i miasto zamieszkiwane przez ponad 500 tysięcy ludności - trzecie pod tym względem po Rzymie i Aleksandrii.
W czasach Bizancjum druga po Konstantynopolu rezydencja cesarzy.
Miejsce, w którym żył i nauczał święty Piotr.
Niestety trzęsienia ziemi i liczne najazdy sprawiły, że dziś niewiele zostało z dawnej świetności tego miasta.

Jednym z ważniejszych miejsc, które tu odwiedziliśmy jest poczta.
Odesłaliśmy do domu parę rzeczy - mapę i przewodnik po Turcji, trochę pamiątek nazbieranych po drodze i...śpiwory.
Ostatni raz używaliśmy ich chyba w Serbii, a potem noce były tak ciepłe, że o wejściu do śpiwora nawet nie myśleliśmy.
Miejmy nadzieję, że nie przyjdzie jakieś nagłe ochłodzenie i nie będziemy żałować tego ruchu.

Chociaż może przydałoby się trochę chłodu...

A nie mówiłem, że skala się skończy?!

Kolejny dzień to już wędrówka w stronę Syrii - tym razem już przez góry, bez żadnych przeszkód ze strony mundurowych.

I oczywiście gościnność tureckich górali nie zawiodła - tym razem dodatkowymi atrakcjami była jazda na kucyku i strzelanie ze strzelby.

Odsłona druga. Syria

Syrię przywitaliśmy w czwartek.
A właściwie to Syria przywitała nas. Przywitała wesołym "welcome!", które od tej pory słyszymy przy każdej okazji.
Zaczęło się już na granicy od służb granicznych, a potem radosne powitanie dobiegało nas z przejeżdżających samochodów, ze sklepików, domów.

Choć na granicy przez chwile nie było wesoło.
Kiedy pytano nas o cel podroży, mówiliśmy o Damaszku i Libanie, nic nie wspominając o pewnym państwie na literę I, z którym Syria jest wciąż w stanie wojny.
Dokładnie przeglądano nasze paszporty, czy przypadkiem nie ma w nich śladów pobytu w tym państwie. Ja musiałem tłumaczyć się z pobytu na Białorusi, bo wiza z tego kraju wydala się pogranicznikom nieco podejrzana, poza tym trudno na niej znaleźć nazwę państwa napisaną inaczej, niż cyrylicą.

Jednak po wszelkich formalnościach z papierami czekało nas jeszcze przeszukanie bagażu.
I kiedy z plecaka Maćka celnik zaczął wyciągać kolejne rzeczy, byłem pewien, że zaraz jego ręka wyjmie gruby przewodnik, który na okładce ma zdjęcie pana z pejsami i dużą czcionką napisaną nazwę pewnego państwa na literę I... i wtedy powrócimy na ziemie turecka, bardzo gościnną co prawda, nie będącą jednak naszym celem.

Na szczęście celnika bardziej zainteresowała paczka muesli i po upewnieniu się, że nie ma w niej żadnych niedozwolonych substancji, odstąpił od dalszych czynności.

Welcome to Syria!

Teraz musieliśmy się trochę przyzwyczaić do klimatu miejsca tak, jak przyzwyczailiśmy się do Turcji.
Przyzwyczailiśmy na tyle, że pewnie gdybyśmy znów znaleźli się w takiej sytuacji, jak pierwszego dnia w Stambule (uboga dzielnica, pełno dzieci, "money money" itp. itd.), nie byłoby to powodem do żadnej paniki.

Na razie musieliśmy przestawić się z picia herbaty na kawę, ale już nie tak często i nie w takich ilościach.
Póki co gościnność arabska przegrywa w porównaniu z turecką.

No i oczywiście musimy przyzwyczaić się do wszechobecnego widoku twarzy prezydenta Bashara i jego ojca, spoglądających na Syrię z plakatów czy naklejek na samochodach.
Jakoś kojarzy mi się to z tym, co widziałem w Rosji, tylko że tam podobna była mnogość wizerunków pewnego łysego gościa z wąsami i kozia bródką...

Natomiast podczas pierwszego noclegu w Syrii mieliśmy okazję przekonać się, że i polska gościnność, o której przecież też lubimy mówić, ma się całkiem dobrze.

Może było to w sklepie, kiedy tłumaczyliśmy że nie damy się naciągnąć na zbyt wysokie ceny, gdyż my "no America, no Germany! Polonia, Polonia!".
A może po prostu ktoś usłyszał to nasze jedno zdanie, które potrafimy wypowiedzieć w miarę płynnie po arabsku "ana min Polonia - jestem z Polski".
W każdym razie skierowano nas do domu, w którym miała mieszkać jakaś "Lady Polonia".
A tam zostaliśmy przyjęci w gościnę przez Panią Marylę i jej syryjskiego męża Pana Nadera.
Najbardziej to chyba smakowała nam jajecznica!

Jedenasty dzień naszego marszu to w pierwszej części przepiękne wybrzeże Morza Śródziemnego, najeżone ostrymi skałami i instalacjami wojskowymi.
Aż się dziwiliśmy, że udało nam się bez żadnej kontroli przejść w pobliżu takich strategicznych miejsc.

Ale co się odwlecze, to nie uciecze...

Zbliżał się wieczór, w nogach mieliśmy już sporo kilometrów i była to najwyższa pora, aby zacząć się rozglądać za miejscem do noclegu.
Oczywiście nocleg na dziko był ostatecznością ze względu na węże, skorpiony, dzikie psy i nie wiem co jeszcze.

Właśnie zbliżaliśmy się do wioski i tam chcieliśmy pytać o możliwość rozłożenia namiotu w ogrodzie, kiedy minął nas terenowy samochód z trzema mężczyznami w środku.
Powitaliśmy ich wesołym "salam alejkum", a oni zaczęli się pytać skąd jesteśmy i gdzie idziemy.
Był to normalny dialog, który często prowadziliśmy z kierowcami, czy napotkanymi ludźmi, ale nauczyliśmy się, żeby w Syrii nie odkrywać całej prawdy (tej związanej z naszym celem w państwie na literę I) i odpowiedzieliśmy im, że wędrujemy sobie do Damaszku w celach turystyczno-sportowych.

Rozmowa się skończyła (a właściwie to nam skończyły się możliwości rozmowy po arabsku) i poszliśmy dalej, jednak samochód nas nie wymijał, a kiedy się obróciłem zobaczyłem, że powoli za nami jedzie, a kierowca wyciągnął telefon i gdzieś dzwoni.

Trwało to kilka minut i kiedy doszliśmy do pierwszego domu w miejscowości i spytaliśmy o nocleg, samochód przystanął za nami.
Gospodarz powiedział, że nie ma możliwości nas przyjąć w ogrodzie, co chwilę przy tym zerkając na mężczyzn, którzy wysiedli z samochodu.
Kierowcy, typowi macho w czarnych lakierkach i z żelem na włosach, nieco podwinęła się koszula podczas wysiadania.
Szybko ją poprawił, ale przez ten moment wyraźnie było widać schowany za pasem pistolet.
No to będzie ciekawie...

Po chwili przyjechał drugi samochód - osobowy mercedes, mężczyźni zaczęli się konsultować z jego kierowcą.

Pytamy w następnym domu.
Samochód jedzie za nami.
Gospodarz odmawia.

Pomyśleliśmy, że z takim towarzystwem za plecami, to nigdzie nas nie przyjmą i oczekiwaliśmy jakiegoś finału tej sytuacji.
W końcu mercedes nas wyprzedził i wjechał w boczna uliczkę kilkaset metrów przed nami.

Kiedy tam doszliśmy już czekał na nas uśmiechnięty wąsaty Syryjczyk, który powitał nas, jakże by inaczej, radosnym welcome!
W tym czasie dojechał drugi samochód i panowie przystąpili do dzieła.

We ara police to protect trees. - oznajmił wąsaty, który jako jedyny z nich znał trochę angielski.

Tak, a z pistoletów to pewnie strzelacie do korników i grzybów-pasożytów...

Potem nastąpiła prośba o okazanie paszportów i dokładnie pytania o cel i powód naszej wędrówki.
Oczywiście mieliśmy wcześniej ustaloną wersję i jej się trzymaliśmy w naszych zeznaniach - zwiedzamy Syrię, a potem wracamy do domu - żadnych wizyt w żadnym państwie na literę I...

Żeby nieco uprawdopodobnić swoje słowa o ochronie drzew wąsaty spytał którędy dziś szliśmy i czy były tam jakieś lasy, ale uspokoiliśmy go mówiąc, że choć trochę lasów było, to my chodziliśmy zawsze po drogach i nawet nie deptaliśmy trawy.

Ciągle się uśmiechając Syryjczyk wypytywał o studia, spisał numery telefonów, a w międzyczasie rozmawiał z kimś przez telefon.
Rozmawiał długo i chyba nawet trochę krzyczał.

Wszystko to trwało jakieś pół godziny i w tym czasie kilkunastu mieszkańców pobliskiej osady przejeżdżało lub przechodziło obok.
Lecz, o ile wcześniej zawsze spotykaliśmy się z miłymi pozdrowieniami, teraz mijający nawet nie odwracali wzroku w naszą stronę.
No to jesteśmy już tutaj spaleni... Chyba nikt nie przyjmie nas na nocleg w żadnej wiosce czy mieście w promieniu 20 kilometrów.
Bo przecież kto by chciał mieć na karku jakichś podejrzanych cudzoziemców, którymi interesuje się policja?!
W takim kraju, jak Syria - chyba nikt.

Wąsaty skończył rozmawiać, oddał paszporty i widać było, że sprawa zbliża się do rozwiązania.

- Jest nam bardzo przykro... - zaczął

W głowie dopowiedziałem sobie zakończenie:
...ale musimy was deportować z naszego kraju.

Wizja nocy w areszcie i odwiezienia na lotnisko w policyjnej eskorcie, a może nawet oskarżenia o szpiegostwo, stanęła mi przed oczami...

- Jest nam bardzo przykro, że zajęliśmy wasz czas.
Życzymy udanej wędrówki i mamy nadzieję, że przyjedziecie ponownie do Syrii. Wy, wasze rodziny i przyjaciele.
Welcome! - dokończył wąsaty.

Ależ przyjedziemy, oczywiście! My, nasi przyjaciele i rodziny naszych przyjaciół!
I nie ma żadnego problemu - w ogóle to bardzo się cieszymy, że nas skontrolowaliście i że Syria jest tak dobrze chroniona.
Do zobaczenia!

Z ulgą poszliśmy dalej nie licząc na nocleg w tej wiosce, ale ciesząc się z pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy.

A jednak, nawet nocleg się szybko znalazł.
I znalazła się arabska gościnność, arbuzy, melony, kawa, rozmowy do późna i wspominanie wojny Jom Kippur...

Ostatnie dwa dni wypoczęliśmy w Latakii, w luksusowym hotelu "Latakia".

Zwiedziliśmy też ruiny starożytnego miasta Ugarit oraz zamek Saladyna.

A jutro ruszamy dalej i w ciągu tygodnia planujemy dotrzeć do Libanu.

Kilka przydatnych zwrotów

2010-07-25T19:36:00.002+02:00

Ewentualnym naśladowcom polecam nauczyć się kilku krótkich zdań, które z pewnością okażą się bardzo przydatne w tej części Turcji.

"Nie, dziękujemy. Idziemy do Jerozolimy. Pieszo."

No to role się odwróciły.
Wcześniej my machaliśmy do kierowców lub zaczepialiśmy ich na stacjach benzynowych, prosząc o podwiezienie.
Teraz to samochody próbują nas złapać na stopa, a my musimy co chwilę odmawiać.

Kiedy szliśmy wzdłuż drogi, nieważne czy zwykłej szosy z popękanym asfaltem, łączącej dwie wioski, czy ruchliwej drogi krajowej, przejazd niemal każdego samochodu (a już na pewno każdego ociekającego chromem i oblepionego naklejkami z płomieniami ognia motoroweru) wiązał się z pozdrawiającym trąbieniem, mruganiem światłami lub chociażby machaniem dłonią.

Na niektórych odcinkach to już bolały nas ręce i myśleliśmy o zrobieniu sobie jakiejś sztucznej dłoni przyczepionej do plecaka i pozdrawiającej kierowców.
No bo jak tu nie odpowiedzieć na te wszystkie przyjazne gesty ? ...

Ale kiedy pojazdy (od betoniarki, przez samochody osobowe, po motorowery - nie wiem gdzie my się mieliśmy zmieścić z plecakami na tym jednośladzie...) zatrzymywały się, nawet w najmniej do tego przystosowanych miejscach drogi, i proponowały podwiezienie, musieliśmy niestety odmawiać:

Nie, dziękujemy. Idziemy do Jerozolimy. Pieszo.

"Dobrze, ale tylko na momencik."

Pierwszego dnia myślałem już, że w taki sposób to my daleko nie zajdziemy...

Ilość wypitych szklaneczek herbaty przekroczyła wszelkie tureckie normy, nie wypominając już o normach polskich.

Co chwilę byliśmy zapraszani, aby przysiąść i opowiedzieć coś o sobie przy çayu.

Schemat jest zawsze podobny:

Idziemy pośród pól i zielonych gajów cytrusowych, aż w końcu wkraczamy do wioski.
Z różnych stron słychać pojedyncze pozdrowienia.
W centralnym miejscu osady, na tej wiejskiej agorze, siedzą w cieniu Starcy i piją herbatę.
Starcy składają się z, siedzącego w centrum, Starca Najstarszego oraz innych emerytów, wśród których widać pretendentów do zajęcia pozycji Najstarszego - tak ważnej w tym mocno zhierarchizowanym, patriarchalnym społeczeństwie.
Usługuje im mały Ismail (ewentualnie Mahmud).
Młodzież starsza i mężczyźni w wieku produkcyjnym albo pracują w polu, albo wyjechali do miasta w poszukiwaniu pracy lub edukacji.

Nie widać natomiast kobiet.
Czasem tylko w podwórku prześwitują przez płot ich postaci, schylone nad miską, w której ugniatają ciasto na turecki chleb.
Nie uczestniczą oczywiście w obrzędzie picia herbaty.

Kiedy, w odpowiedzi na zapraszające gesty i wołania, wstępowaliśmy na çay, często kończyło się to małym poczęstunkiem, pełnym obiadem, a nawet noclegiem.

Minęło trochę czasu, zanim nauczyliśmy się odmawiać.
Odmawiać grzecznie - tak, aby nie urazić zapraszającego, gdyż gościnność jest tutaj wielką wartością i taka odmowa, jeśli nie byłaby dobrze uzasadniona, mogłaby stanowić dużą obrazę.

Podczas dotychczasowych 6 dni marszu wydaliśmy 0 (słownie: zero) tureckich lir!

I nie oznacza to wcale, że chodziliśmy głodni i spragnieni, a spaliśmy po krzakach.
Wręcz przeciwnie!

Nieraz odchodziliśmy od stołu ledwo się ruszając - nie ze zmęczenia, ale z powodu brzucha pełnego specjałów kuchni tureckiej.
A parę razy musiałem ratować się nawet chowaniem części porcji do plecaka, kiedy gospodarz nie patrzył.

Każdy kolejny nocleg to też kolejna historia o tureckiej gościnności i przyjaźni.

Zadawane przez nas wieczorem pytanie o możliwość rozbicia namiotu w ogrodzie, kończyło się zaproszeniem do spania w domu na najlepszych miejscach, wspólnym posiłkiem i traktowaniem nas jak długo oczekiwanych gości.

Ryba z ogniska u trzech rybaków nad rzeką Seyhan, siedzenie po turecku i posiłek na dywanie z całą męską częścią rodziny (kobiety jadają osobno) w Kurtpınar, noc w kamieniołomie czy w biurze firmy ogrodniczej...

Nikt nawet nie chciał nas zabijać za to, że jesteśmy chrześcijanami i pielgrzymujemy do Jerozolimy.
Czasem tylko padały pytania, czy idziemy tez do Mekki i Medyny, ale wymawialiśmy się brakiem czasu.

Ciekawe, czy podczas dalszej wędrówki przez Syrię i Liban też będziemy mieli okazję do odbycia podobnego dialogu:

- Çay, çay! Zimna woda! Chodźcie do nas!
- No dobrze... ale tylko na momencik!

"Tak, mówię po angielsku."

Oprócz standardowego "money, money", które jednak nie padało zbyt często - chyba tylko w miasteczku Kurtkulağı (mają tam zabytkowy karawanseraj - w sumie nic szczególnie ciekawego, ale może czasem zawita tu jakiś turysta i dzieciaki nauczyły się takich żebrów), niektórzy przedstawiciele młodszego pokolenia, którzy często biegli za nami, odprowadzając nas do granic wioski, umieli powiedzieć "what is your name" i "my name is Ahmet".

Starszych nawet nie pytaliśmy o znajomość języka Szekspira i Beckhama, ale pytanie to padało czasem w naszą stronę.

Nie, nie, pytający wcale nie znał angielskiego.
Po prostu zaraz w ruch szła komórka (którą mają tu niemal wszyscy - tak jak facebooka) i dumny tata przekazywał nam słuchawkę, przez którą mieliśmy rozmawiać po angielsku z jego synem czy córką, przebywającymi nierzadko w mieście kilkaset kilometrów dalej.

Po naszej rozmowie telefon wracał do pękajacego z dumy taty, który wypytywał swe dzıecko, co tez mu naopowiadaliśmy i co sądzimy o Turcji.

A my, wiedząc, że sprawy będą tak właśnie wyglądać, nasze zdanie o Turcji i Turkach wyrażaliśmy słowami:

"Çok güzel! Bardzo ładnie! Pięknie!"

Może wynika to z jakichś kompleksów czy niedowartościowania.

Ktoś żalił nam się, że Turcja ma złą prasę na Zachodzie i jest przedstawiana wyłącznie w negatywnym świetle, a prym ma wieść w tym stacja EuroNews.

Jakkolwiek by nie było, ja na pewno zmieniłem swoje zdanie o tym kraju.
Zdecydowane zaskoczenie in plus!

A podobne pytanie słyszałem też w innych krajach i oczywiście odpowiedź może być zazwyczaj tylko jedna, choć nie zawsze do końca zgodna z prawdą.

W Turcji padało ono podczas niemal każdej rozmowy i jeśli ktoś spytał "jak ci się podoba w Turcji?", mogłem zupełnie szczerze odpowiedzieć:

Çok güzel! Bardzo ładnie! Pięknie!

No, może gdyby jeszcze nie było takich upałów...

Dziś cały dzień odpoczywaliśmy w İskenderunie - starożytnej Aleksandreccie.

6 dni marszu i 194 kilometry za nami.

Dziennie robimy od 28 do 39 kilometrów.
Odrzuciliśmy początkowy plan, żeby maszerować tylko rano i wieczorem, a czas największych upałów przeleżeć w cieniu, bo nie wyrobilibyśmy się czasowo.

Musimy więc stawiać czoła upałom.
W ciągu dnia nie patrzyłem na termometr, ale jednego wieczoru, o godzinie 22, było 30 stopni C...
W cieniu oczywiście.

Aż się boję, że mi się skala skończy na termometrze w jakiś słoneczny dzień.

Teraz czeka nas dwudniowa przeprawa przez góry do Antiochii (Antakya) i potem tylko 50 kilometrowy do Syrii.

Idzie się dobrze.
Początkowo pośród pól i gajów cytrusowych nizinnego regionu Çukurova, który we wschodniej części urozmaicony jest niskimi, ale bardzo malowniczymi i skalistymi wzgórzami.

Piątego dnia zobaczyliśmy w końcu Morze Śródziemne, które będzie nam teraz towarzyszyć przez długi czas.
Nie był to jednak zachęcający widok - rafinerie, fabryki, porty, asfalt czarny od jakiegoś oleju.

Ostatnie 50 kilometrów szliśmy wzdłuż ruchliwej drogi, ale niestety nie dało się inaczej, bo w tym miejscu wybrzeża pozostaje bardzo wąski pas pomiędzy morzem, a górami, wysokimi na ponad 2000 m i nie było innej trasy do wyboru.

Tego dnia przez pół godziny padał nawet deszcz.
A dzień przed wyjazdem we Wrocławiu z radością dałem się zmoczyć porządnej ulewie, myśląc że to mój ostatni deszcz na parę najbliższych miesięcy...

Za tydzień planujemy dojść do syryjskiej Latakii i tam też chwilę odpocząć.

Idziemy!

2010-07-19T09:35:00.003+02:00

Jesteśmy w Tarsie.

Na dworcu przywitała nas temperatura 27 stopni C i wilgotność 99%.
I ja mówiłem, że w Stambule jest parno?!

Zjedliśmy śniadanie i wypiliśmy herbatę z opiekunem muzeum i kościoła Świętego Pawła.
Już widzimy, że tej herbaty to nam po drodze nie zabraknie, bo kilka razy musieliśmy odmawiać zapraszającym nas Turkom.

Za chwile zaczynamy iść.
Zobaczymy jaki rytm wyznaczy nam droga, pogoda.
Planujemy robić około 30-40 kilometrów dziennie.
W plecakach duży zapas wody, przez co dosyć sporo ważą.

Następnego meldunku spodziewajcie się raczej za kilka dni, bo w drodze przez Nizinę Cylicyjską będziemy mijać tylko wioski i małe miasteczka.

Stambuł. 5 zmysłów

2010-07-18T18:52:00.003+02:00

1. Smak Stambułu

sok pomarańczowy

Są dwie zasady dotyczące ulicznego jedzenia.
Jedna mówi, że skoro miejscowi to jedzą, to ty też się nie otrujesz.
Druga natomiast stoi w zupełnej sprzeczności do tej pierwszej: to, że tubylcy coś jedzą, nie oznacza, że twój żołądek również przyjmie to bez problemów.

Regionalna kuchnia jest częścią kultury danego miejsca, dlatego zawsze bliżej mi do tej pierwszej postawy - poznawania nowych smaków nawet kosztem problemów żołądkowych (ale w końcu po to też mamy apteczkę naładowaną tabletkami węgla).

Higieniczni puryści zapewne załamaliby ręce nad stanem czystości ulicznych kramików, ale nie ma nic smaczniejszego, niż świeżo wyciśnięty sok z dojrzałych pomarańczy!

I niech się schowają rozwodnione nektary i napoje pełne konserwantów.

Wiwat naturalne soki!

herbata - czyli po turecku çay

Bardzo mocna i aromatyczna. Pita przez Turków przy każdej okazji, najczęściej z malutkich szklaneczek o charakterystycznym kształcie.
Po zatłoczonych uliczkach miasta przemykają dostarczyciele herbaty z tackami pełnymi takich szklaneczek. Często w danym lokalu można zamówić çay, choć nie robi się go na miejscu - jest donoszony z pobliskiej herbaciarni, zajmującej się tylko parzeniem tego narodowego tureckiego napoju.

2. Zapach Stambułu

kukurydza

Spośród wszystkich ulicznych przekąsek pachniała najmocniej.
Kukurydzę najpierw się gotuje, tak jak to robimy i w Polsce, a potem dodatkowo opieka na ruszcie.
Kolorowe wózki sprzedawców można spotkać niemal na każdym rogu, ale oczywiście im bliżej turystycznych atrakcji, tym drożej.
Naprawdę intensywny zapach!

woda z fontanny ablucyjnej

Pobożny muzułmanin modli się pięć razy dziennie, a przed każdą modlitwą ma obowiązek obmyć w bieżącej wodzie ręce, nogi, twarz, uszy i kark.
Z tego powodu przed każdym meczetem znajduje się fontanna do ablucji lub chociaż mały kran.

Ponieważ od początku postanowiliśmy zapoznawać się z miejscową florą bakteryjną i stopniowo do niej przyzwyczajać (żeby potem uniknąć niespodzianki w postaci tzw. klątwy faraona, zwanej też sraczką), po drodze do Turcji piliśmy wodę z rożnych źródeł, a i w Stambule, kiedy w czasie zwiedzania miasta dopadło nas pragnienie, nie wahaliśmy się przed napełnieniem butelki wodą z fontanny przed meczetem.

Smakowała raczej normalnie, a i klątwa faraona nas po niej nie dopadła.
Nie wiem dlaczego, ale w pamięci pozostał mi jednak jej osobliwy zapach.

3. Dźwięk Stambułu

muezin wzywający do modlitwy

Już pierwsze kroki na tureckiej ziemi stawialiśmy przy akompaniamencie jego śpiewu, płynącego z meczetu, położonego kilkadziesiąt metrów od granicy.

W niektórych miejscach starego Stambułu, gdzie minarety zdają się wyrastać z każdej strony, głosy muezinow z rożnych meczetów uderzały ze zwielokrotnioną siłą, przeplatały się i odbijały echem od średniowiecznych murów.

Ten dźwięk będzie nam towarzyszył przez całą drogę w świecie islamskim.

Light in Babylon Project

İstikal Caddesi, wiecznie pełen ludzi deptak ze swoimi knajpkami i sklepami, to także ulubione miejsce dla wszelkiego rodzaju artystów, próbujących wymienić swój talent na tureckie liry rzucane do kapelusza.

Light in Babylon Project. Trzy osoby. Gitara, cymbały, djembe i piękny śpiew, przywodzący na myśl pieśni wędrujących po Saharze beduinow.

Nie wiem skąd pochodzą, nie wiem czy można ich znaleźć gdzieś w sieci, ale jeśli to możliwe, to naprawdę polecam zapoznać się z ich twórczością.

A teraz, na zachętę, mogę zamieścić tylko zdjęcie.

4. Widok Stambułu

historia, historia, historia...

Hagia Sophia, Zatopiony Pałac, Wieża Galata, mury Teodozjusza, obelisk Totmesa...

Tu historię widać na każdym kroku.
Pamiątki po Bizancjum, wspaniały kościół Mądrości Bożej, jak wiele innych kościołów przerobiony na meczet.

Starożytne mury Konstantynopola.

Obelisk Totmesa, pochodzący z XV wieku p.n.e. i sprowadzony z Karnaku przez cesarza Teodozjusza - tak starego pomnika stworzonego ręką człowieka nie widziałem jeszcze nigdy.

Właśnie to zrobiło na mnie największe wrażenie.

Nie urzekł mnie natomiast Wielki Bazar - największe na świecie kryte dachem targowisko.
Czekam zatem na bazary Damaszku i Jerozolimy.

Złoty Róg, Bosfor, Azja, Morze Czarne

Rejs na północny kraniec cieśniny Bosfor pozwala dostrzec wody Morza Czarnego.

Promy na azjatycki brzeg funkcjonują jako normalna część komunikacji miejskiej i tyle też kosztują.

Z Europy do Azji za 3 złote?

Żaden problem!

5. Dotyk Stambułu

Gorąco, duszno.
Temperatura przekracza 30 stopni C przy dużej wilgotności powietrza.

Zaraz po wyjściu z klimatyzowanego pomieszczenia, po zrobieniu kilku kroków na stromym podejściu od zatoki Złoty Róg wgłąb dzielnicy Galata, człowieka oblewa pot.

Nawet pranie jakby wolniej wysycha.

Czasem tylko trochę ochłody przyniesie wiatr znad Bosforu.

Plany się nieco zmieniły, ale przecież od tego one są, by je czasem, do pewnego stopnia, modyfikować.

Do Ankary dojechaliśmy pociągiem, a za kilka godzin mamy autobus do Tarsu.

Autostopu już starczy, bo czas ucieka, a nogom w końcu przyda się trochę marszu.

W Ankarze nic nie zwiedziliśmy, bo i nie bardzo jest co.
Była za to kuchnia turecka u Neslihan, znajomej Maćka.

Jutro po 10 rano przybywamy do Tarsu.
Miejmy nadzieję, że tym razem bez opóźnienia - nasz pociąg Anadolu Expres ze Stambułu do Ankary był opóźniony 3,5 godziny z powodu pożaru na trasie i konieczności podstawiania autobusu zastępczego.

Pozdrowienia z dworca autobusowego w Ankarze!

Wciąż w Europie

2010-07-16T03:10:00.004+02:00

Stambuł, miasto stojące w rozkroku między Europą a Azją.
Przy czym to, że znajdujesz się w jego europejskiej części nie oznacza, że jesteś w Europie - ten rozkrok miasta nad Bosforem ma raczej charakter bardziej mentalny niż geograficzny.

Ciężarówki nie mogą wjeżdżać do centrum, więc przemiły kierowca tureckiego TIRa, który wiózł nas od granicy bułgarskiej, wysadził nas przy zjeździe z autostrady na przedmieściach tego 13-milionowego miasta.

Na przedmieściach, to znaczy jakieś 20 km od centrum.

A że była to część europejska łatwo było poznać, gdyż ledwo wyszliśmy z klimatyzowanej kabiny ciężarowego Renault na upalny asfalt tureckiej drogi, podbiegło do nas kilkoro dzieci, władających językiem angielskim płynnie, choć w ograniczonym zakresie - na nasz widok zaczęły krzyczeć jedno słowo: "Money, money!".

Mając przed oczami mroczną wizję, w której mój przewieszony przez ramię aparat dostaje małych tureckich nóżek i ucieka w boczną uliczkę, podczas gdy torebka z paszportem ı pieniędzmi znika w labiryncie wozów z arbuzami i barów z kebabem, czym prędzej udaliśmy się w bliżej nieokreślonym kierunku w poszukiwaniu autobusu do centrum.

No i wpakowaliśmy się w niezłą Azję.

To są widoki, których nie doświadczy przeciętny turysta, dojeżdżający do stolicy Turcji autobusem lub samolotem, kiedy to wysiada w centrum i bez problemu może się odnaleźć - sklepy zachodnich marek, młodzi Turcy potrafiący wskazać drogę po angielsku, pełen turystów deptak, który można śmiało porównać do tych w Polsce czy Hiszpanii.
Tymczasem my mieliśmy nie lada problem, kiedy zorientowaliśmy się, że nie mamy tureckich lir na bilet autobusowy, a na schodkach przy pobliskim bankomacie siedzi grupka podobnych dzieci ("Money, money!" - i nie wykręcisz się, że nie masz, bo przecież przed chwilą wyciągnąłeś z bankomatu) dodatkowo w asyście Turków w wieku średnim.

Na szczęście udało nam się wydostać z tej przemiłej dzielnicy (przy pomocy miejscowych - bo wcale nie twierdzę, że każdy z nich tylko czeka, żeby cię okraść lub oszukać! to naprawdę bardzo gościnni ludzie), a kierowca autobusu wpuścił nas do wozu w zamian za dwa banknoty z zieloną twarzą Pana Washingtona.
I mogliśmy ruszać na podbój Konstantynopola.

Ale nie o tym teraz.
Jestem tu dopiero 24 godziny, a przecież wcześniej trzeba było do Turcji dojechać.

Jak wiadomo przy autostopie nigdy nie wiadomo, gdzie człowieka los (kierowca) rzuci.
I tak, poruszając się z zawrotną prędkością 1 kraj/dzień, zwiedziliśmy po drodze Toskanię, piliśmy Zlatego Bazanta pod zamkiem w Bratysławie, zjedliśmy gulasz po węgiersku na zamku w Budzie (z widokiem na Peszt), podziwialiśmy architekturę Belgradu, nie weszliśmy natomiast na główny plac w Sofii, gdyż za chwilę miał być tam obecny Mahmud Abbas - prezydent Autonomii Palestyńskiej.
Na Mahmuda się w końcu też nie załapaliśmy, ale nic straconego - może zastaniemy go na miejscu, w Palestynie.

Jeśli ktoś spojrzał na mapę (albo ma tę mapę w głowie) i coś mu się nie zgadza z tą Toskanią, to już wyjaśniam:
na pierwszą noc zajechaliśmy do Mikulova, w czeskich Morawach, a miasto to, ze względu na architekturę oraz krajobrazy, jest porównywane właśnie do Toskanii.
Noc spędziliśmy tam w namiocie na szczycie Świętego Pagórka, który to pagórek wraz z otoczeniem jest rezerwatem przyrody (i jak w każdym rezerwacie przyrody jest tam oczywiście zakaz biwakowania).

Kolejne noce to następne biwaki w krzakach lub koło parkingów przy autostradzie.
Kolejne dni to znów kąpiel (lub coś na kształt tego) i pranie w toaletach na stacjach benzynowych i prażenie się na asfalcie dróg i autostrad Europy Środkowej i Bałkanów.

Ale za to jaką przyjemnością była pierwsza normalna noc pod dachem (innym niż dach namiotu), normalna kąpiel, pranie i do tego swobodne chodzenie bez plecaka po chodnikach miasta, zamiast po poboczach dróg!

Zostajemy tu jeszcze chyba dwa dni, a potem wracamy do autostopu.
Czeka trasa Stambuł-Ankara-Tars.

Pozdrowienia dla czytających. Dzięki za dobre słowo.
Michał - podziękowania za odcinek Belgrad-Sofia i bałkański kocioł przed granicą!

On the road again

2010-07-09T07:54:00.000+02:00

Przygotowania dobiegły końca.

Wszystko, miejmy nadzieję, zapięte na ostatni guzik.

Można ruszać.

A plan jest taki:

- jest nas dwóch - ja i mój brat Maciek

- najpierw jedziemy autostopem do Stambułu (po drodze Bratysława, Budapeszt, Belgrad, Sofia...chociaż kto wie, co będzie po drodze - w końcu jedziemy stopem!)

- po zwiedzeniu Stambułu dalej stopem, z postojem w Ankarze, do Tarsu, w południowej części kraju, gdzie rozpoczyna się właściwa część wyprawy, czyli...

- pieszo z Tarsu, miejsca narodzin świętego Pawła, do Jerozolimy, świętego miasta chrześcijan, żydów i muzułmanów;

około 1000 kilometrów przez Turcję, Syrię, Liban, znowu Syrię, Jordanię, Izrael i Autonomię Palestyńską

Ostatnia noc we własnym łóżku, ostatnie śniadanie w domu, bieżąca woda, wszelkie wygody....

Koniec do połowy września!

Zatem skoro

przygotowania dobiegły końca

wszystko, miejmy nadzieję, zapięte na ostatni guzik, to...

Można ruszać!

Chwytam plecak i ruszam na Bielany łapać okazję. Kierunek - południe.

Obiecuję, w miarę dostępu do sieci, zdawać relację z Bliskiego Wschodu.

Czytających pozdrawiam - wszelkie komentarze mile widziane!

On the Road Again! - motyw przewodni na wyjście